Centrum Psychologiczne

Najprostszą definicją DOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ dziecka jest jego gotowość do wejścia w kolejny etap rozwojowy jakim jest edukacja. Inaczej mówiąc, przygotowanie dziecka do zmiany dotychczasowego trybu życia jednocześnie w kilku obszarach: społecznym, emocjonalnym, poznawczym i fizycznym. Wiele mówi się o tym szczególnie w kontekście nowej Ustawy MENiS, która przewiduje objęcie obowiązkową edukacją przedszkolną dzieci pięcioletnie. Jedno jest pewne - wszystkim stronom począwszy od urzędników, przez dyrektorów szkół, nauczycieli i rodziców przyświeca troska o dobro dziecka.

Czym jest szkoła?
Jest taką samą organizacją jak każda inna firma, w której pracują rodzice z tą drobną różnicą, że priorytetem w jej funkcjonowaniu powinno być zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom. W następnej kolejności możliwość nauki zdobycia wiedzy, najlepiej od wybitnych nauczycieli w atmosferze wzajemnego zrozumienia.

Jak przygotować dziecko?
Jak więc rodzice powinni przygotować swoje pociechy do przeżywania przygody w tej specyficznej organizacji? Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, gdyż potrzeby rodziców i poglądy na wychowanie, a co za tym idzie odporność dziecka na pokonywanie pojawiających się trudności, są różne. Wystarczy  zwrócić uwagę na najważniejsze aspekty i najpotrzebniejsze umiejętności dziecka rozpoczynającego naukę w szkole.

• Nowe otoczenie – stare wzorce zachowań

  Pierwsze czego doświadcza dziecko to nowe otoczenie, jakże odmienne od dotychczas mu znanego. Nowy budynek, sala, pani, a nawet dzieci napawają go niepokojem. W takiej sytuacji dziecko poszukuje informacji obserwując zachowanie swoich rodziców. Widząc spokojnego, otwartego na nowości rodzica buduje swoje przekonanie, że jest dobrze. A co jeśli widzi miotającego się rodzica, który spóźnił się na rozpoczęcie roku, nie wie gdzie wejść, gdzie stanąć, a w dodatku ciągnie dziecko za rękę? Maluch gromadzi obawy swoje i rodziców, potrzebuje czasu, żeby przekonać się o co chodzi w nowej rzeczywistości i niestety ten problem musi przejść sam. Towarzyszmy więc swojemu dziecku i nie przeszkadzajmy. Nie zapewniajmy naszych pociech, że w szkole jest fajnie bo z ich perspektywy przez pierwsze tygodnie (a nawet dłużej) wcale tak nie musi być. Im sprawniej nawiąże ono nowe znajomości, tym chętniej będzie chodziło do szkoły. Dzieci nie różnią się w sposobie odczuwania rzeczywistości od dorosłych - czują się dobrze tam gdzie otaczają ich przyjaźni ludzie i gdzie mogą odnosić sukcesy.

• Punktualność – nie narażaj dziecka na dodatkowy stres

  Bardzo istotna jest punktualność. To rodzice muszą zdążyć przyprowadzić dziecko na czas do szkoły, żeby nie narażać go na niepotrzebną frustrację, gdy miejsce przy ulubionym koledze lub fajnej koleżance będzie już zajęte lub 15-25 par oczu codziennie będzie spoglądać, kiedy kolejny raz samo wchodzi do klasy. „Łatka” spóźnialskiego dla dziecka to już duży problem, nie wystarczy rada „nie słuchaj ich”. Dziecko na starcie nie powinno być przegrane.

• Uczmy dzieci obrony siebie bez agresji

  Umiejętność odnalezienia się w grupie,  nawiązanie kontaktu, odpowiedź tu i teraz na zadane pytanie, dopytanie co, jak i kiedy, grzeczna i kulturalna odmowa, bronienie swojego zdania z wykluczeniem agresji słownej i fizycznej, umiejętność przyjęcia odmowy i słów krytyki - to tylko niektóre umiejętności społeczne jakie dziecko będzie prezentowało w nowej grupie klasowej. Klasa jest zbiorem różnorodnych środowisk rodzinnych i wychowawczych, które umożliwiają  konfrontowanie się z naturalną rzeczywistością społeczną, a nie wyselekcjonowaną grupą podobieństw. Nie zapominajmy, że przynajmniej na tym etapie rozwojowym, dziecko jest ukształtowane przez rodziców. Wszystkie dzieci muszą wiedzieć, że ich obowiązkiem jest uczyć się i bronić w chwili zagrożenia, ale nie mają prawa krzywdzić innych tylko dlatego, że tak im się chce. Dzieci poniżane poniżają, bite biją, wyśmiewane wyśmiewają, obrażane obrażają. Powtarzajmy dzieciom „bądź taki dla innych, jaki chciałbyś, żeby inni byli dla ciebie”. Sygnały od wychowawcy, że jest inaczej traktujmy poważnie. Agresywni ludzie nie biorą się znikąd.

• Jak uchronić dziecko przed byciem klasową „fajtłapą”?

  Umiejętność wykonania czynności samoobsługowych np. przebranie się w strój od w-f i ponowne samodzielne ubranie się , wiązanie butów, zapięcie guzików, czynności higieniczne w toalecie, odłożenie zabawek i pomocy szkolnych na miejsce, sprzątnięcie po sobie ławki, dosunięcie krzesła, spakowanie plecaka ale także stanie na jednej nodze czy złapanie rzuconej piłki - to tylko kilka obszarów,  które mogą przyczynić się  do zyskania etykietki klasowej fajtłapy. Często dorośli dla swojej, a nie dziecka wygody wyręczają, wprowadzają szereg udogodnień w jego codziennym życiu, pod pretekstem „żeby miało lepiej, lżej” ale co potem? Nie umie zjeść nie pokrojonej kanapki, podkoszulkę zakłada na sweter, szuka prawej skarpetki na prawą nogę, zrzuca na podłogę resztki po zatemperowanej kredce itp.  5-6 latek powinien samodzielnie wiązać buty nie tylko po to, by nie odstawać od rówieśników, ale także dlatego, że jest to doskonałe i  naturalne ćwiczenie koordynacji wzrokowo-ruchowej i ćwiczenie drobnych ruchów dłoni niezbędnych do rozwijania zdolności pisania. Pamiętajmy, że dziecko będąc w grupie nieustannie porównuje swoje umiejętności do innych i jest porównywane przez nich. Dzięki temu może zdobywać rzeczywistą wiedzę o sobie i posiadanych umiejętnościach. Dziecko przy pomocy rodziców oraz nauczyciela powinno z każdym tygodniem czynić postępy.

Należy zwrócić uwagę, że na tym etapie rozwoju mało istotne są takie zdolności dziecka jak pisanie i czytanie, mówienie i śpiewanie po angielsku, demonstrowanie sztuki walk wschodnich czy okazanie dyplomu z ukończenia szkoły dobrych manier. Nie można zmusić świata, by podziwiał i lubił nasze dziecko dlatego, że jest lepsze od innych, ale obowiązkiem rodzica jest przygotowanie go do poradzenia sobie z pojawiającymi się trudnościami i przeciwnościami. Życie pokazuje, że inteligencja emocjonalna i inteligencja społeczna warunkują późniejsze sukcesy w życiu, reszty można się nauczyć w dobrej i bezpiecznej szkole. W miarę upływu kolejnych miesięcy będziecie państwo świadkami nowych trudności z jakimi przyjdzie Waszym dzieciom się zmierzyć, ale rolą rodziców jest TOWARZYSZYĆ swojemu dziecku w jego problemach i dorastaniu.

Katarzyna Markowska
- psycholog w Centrum Medycznym ENEL-MED

• diagnozę dojrzałości szkolnej dzieci
• diagnozę trudności szkolnych dzieci i młodzieży
• konsultacje dla rodziców zaniepokojonych zachowaniami dziecka
• konsultacje w sytuacji wystąpienia trudności rozwojowych u dziecka
• wsparcie dla rodziców w problemach wychowawczych dzieci i młodzieży
• wsparcie w sytuacjach kryzysowych w rodzinie (np. rozwód, śmierć członka rodziny)
• pomoc w każdej innej sytuacji, która dotyczy relacji rodzic-dziecko

Zapisy pod numerem 1 95 27