O istnieniu „condonów” dowiedziałam się czytając z wypiekami na twarzy „Pamiętniki” Giacomo Girolamo Casanovy, kawalera de Seingalt - podróżnika, awanturnika i najbardziej znanego uwodziciela. Nie wiem, czy moi rodzice mieli świadomość, że ich nastoletnia córka pochłania taką lekturę. To z tej książki dowiedziałam się o „kapturku pewności”, bowiem bohater był jednym z pionierów używania „futerału ochronnego” jako środka zapobiegającego niepożądanej ciąży i chroniącego przed powszechnie występującą w XVIII wieku kiłą. W momentach uniesienia Casanova zakładał „płaszczyk z delikatnej, przezroczystej skóry, długi na osiem cali i zszyty z jednej strony, a z drugiej, niczym torebeczka, wykończony wąską różową wstążką”. Na własne oczy pierwszy raz zobaczyłam prezerwatywę w liceum, gdy podczas przerwy chłopcy z IIB zrzucali je wypełnione wodą z III piętra na szkolny dziedziniec. Byłam zaskoczona ich wielkością, rozciągliwością i pojemnością. Głupota kolegów mnie nie zdziwiła. Po studiach i stażu podyplomowym rozpoczęłam pracę w Klinice Endokrynologii Ginekologicznej. W udziale przypadło mi prowadzenia zajęć dla studentów nt. antykoncepcji. Miałam 26 lat, długie blond włosy i wspaniałą kolekcję prezerwatyw. Różowe, zielone, żółte, karbowane, lubrykowane, pachnące i smakowe. W mojej kolekcji były też wyjątkowo niewyględne i niezachęcające poliuretanowe prezerwatywy dla kobiet, przypominające torebkę śniadaniową z dwoma pierścieniami na końcach. Nie miałam jednak żadnego modelu męskich narządów płciowych więc pokazywałam studentom na nodze od krzesła jak prawidłowo należy zakładać prezerwatywę. Bo właśnie od poprawności stosowania zależy skuteczność antykoncepcyjna tej metody oraz zapobieganie chorobom przenoszonym drogą płciową. 

Prezerwatywa – co to jest?

Kondom, kondon, prezerwatywa, gumka. Prezerwatywy męskie to cienkie, rozciągliwe woreczki, zakładane podczas seksu na penisa, gdy jest on w pełnym wzwodzie. Jest to jedna z form antykoncepcji mechanicznej – bariery na drodze plemnika do komórki jajowej, ale także dla różnych patogenów. Taką przeszkodą może być właśnie osłonka na prącie. Najpopularniejsze i najtańsze są stosowane już od ponad 150 lat kondomy lateksowe. Od 20 lat dostępne są również prezerwatywy poliuretanowe i nitrylowe, zalecane szczególnie gdy któreś z partnerów jest uczulone na lateks. Są cieńsze, ale wydają się luźniejsze, są też nieco droższe. Prezerwatywy organiczne są często wytwarzane z jelit zwierząt, przede wszystkim owiec. Być może i są one skuteczne w zapobieganiu niepożądanej ciąży ale nie chronią przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową, szczególnie wirusowymi.

Prezerwatywa dla kobiet

W 1993 r. na rynek wprowadzono prezerwatywę dla kobiet. Jest to plastikowy, poliuretanowy worek z dwoma grubszymi pierścieniami: ruchomym pierścieniem wewnętrznym, służącym do umocowania kondomu w pochwie, i nieruchomym pierścieniem zewnętrznym, w który należy wcelować prąciem podczas stosunku. A nie jest to wcale takie łatwe. Metoda ma nieco mniejszą skuteczność antykoncepcyjną niż prezerwatywa męska, w pełni jednak zapobiega chorobom przenoszonym drogą płciową pod warunkiem prawidłowego zastosowania. W ocenie użytkowników to metoda niewygodna, dość trudna w zastosowaniu, wymagająca ciągłej uwagi i skupienia nad prawidłowym położeniem prezerwatywy. Mało popularna i raczej niszowa również z powodu aspektów wizualnych.

Co ważne: nie należy używać jednoczasowo obydwu rodzajów prezerwatyw, kobiecej i męskiej. Nie, nie daje to dodatkowej ochrony a z pewnością wpływa na komfort podczas współżycia i jakość doznań miłosnych.

Prezerwatywy – skuteczność antykoncepcyjna

Prezerwatywa zapewnia wysoką skuteczność antykoncepcyjną. Jest łatwa w użyciu, łatwa do zdobycia i niedroga. Jeśli postępujesz zgodnie z instrukcją i używasz kondomu za każdym razem, prawdopodobieństwo zajścia w ciążę jest niewielkie - skuteczność metody sięga 98%. W praktyce, z powodu błędów użytkowników, skuteczność wynosi ok. 85%. Oznacza to, że w ciągu roku spośród 100 kobiet, których partnerzy używają prezerwatyw jako jedynej metody kontroli urodzeń, 15 zajdzie w ciążę.

Prezerwatywa chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową

W nasieniu i w wydzielinie pochwowej mogą znajdować się różne chorobotwórcze drobnoustroje: grzyby, bakterie i wirusy. Prezerwatywa stanowi barierę między tymi wydzielinami a drogami zakażenia takimi jak pochwa, penis i cewka moczowa, odbyt czy jama ustna (szczególnie gdy występują rany lub krwawienie z dziąseł). Jeżeli za każdym razem uprawiając seks pochwowy, analny lub oralny stosujesz prezerwatywę, to chroni ona ciebie i partnerkę/partnera przed  chorobami przenoszonymi drogą płciową, takimi jak chlamydioza, rzeżączka, rzęsistek, kiła i HIV. Zabezpiecza też przed opryszczką narządów płciowych, wirusowym zapaleniem wątroby typu B i C. Niestety nie zapobiega zakażeniu wszystkimi typami wirusa HPV. Wirus ten może występować na skórze np. moszny lub w okolicach anogenitalnych nieosłoniętych prezerwatywą powodując kłykciny kończyste lub brodawki. Trzeba pamiętać, że kondomy obniżają ryzyko zakażenia tą najczęstszą chorobą przenoszoną drogą płciową ale go nie likwidują. Dlatego konieczne są szczepienia dziewcząt i chłopców przeciwko temu wirusowi.

Jak rozmawiać z partnerem o prezerwatywach?

Zazwyczaj o użyciu prezerwatywy rozmawiamy, gdy podejmujemy decyzję o seksie, po raz pierwszy lub z nową osobą. Pamiętaj, komunikacja jest najważniejsza! Obie osoby muszą wyrazić zgodę na uprawianie seksu i zgodzić się co do sposobu zapobiegania ciąży i chorobom przenoszonym drogą płciową.
Rozmowa z partnerem na temat stosowania prezerwatyw może być trudna. Istnieje wiele wymówek, których mężczyźni szukają, aby nie użyć prezerwatywy podczas stosunku. Miej więc przygotowane kontrargumenty.
Na początek zapoznaj się z prezerwatywą. Zobacz, jak wygląda, jak się ją zakłada. Umiejętność korzystania z kondomów może Ci pomóc, gdy twój partner stwierdzi: „Nie wiem, jak to założyć”.
Może się też zdarzyć, że w kluczowym momencie powie: „Nie mam prezerwatyw”. Bądź przygotowana: miej zawsze w torebce czy w szufladzie pudełko prezerwatyw. Nie obawiaj się, co twój kochanek sobie pomyśli. Nie o rozwiązłości to świadczy tylko o zapobiegliwości i trosce o najważniejszą rzecz na świecie: twoje zdrowie.
Jeśli mężczyzna mówi „Przecież bierzesz pigułki!” wytłumacz mu, że tabletki antykoncepcyjne zapobiegają niepożądanej ciąży ale nie chronią przed zachorowaniem na choroby przenoszone drogą płciową, np. HIV. I tutaj pada zazwyczaj kolejne pytanie: „Nie ufasz mi?” W sprawie tak ważnej jak własne zdrowie można ufać tylko sobie i wynikom badań. Zaproponuj, że pójdziecie razem na badania i wykonacie testy na HIV, wzw i choroby weneryczne. Zaufanie budują nie słowa tylko czyny i spełnione obietnice. 
Twój partner może też wytoczyć najcięższe działo i próbować pokonać twój opór słynnym „Jeśli mnie kochasz”. Nie musisz tego udowadniać rezygnując z własnego bezpieczeństwa. To powinno działać w obie strony. Jeśli on też cię kocha to zaakceptuje i uszanuje twoją decyzję i potrzebę bezpieczeństwa.

Prezerwatywy są seksi!

Wystarczy odrobina kreatywności i pozytywne nastawienie. Zakładanie partnerowi prezerwatywy na penisa może być częścią gry wstępnej szczególnie, gdy użyjecie lubrykantów. Karbowane, prążkowane, gładkie, z wypustkami prezerwatywy mogą polepszyć doznania kobiet podczas współżycia, bo nie tylko ochrona jest ważna, również przyjemność. A prezerwatywy oferują jedno i drugie! Doceńmy też to, że seks w prezerwatywie statystycznie trwa dłużej niż bez. Ale najseksowniejsze jest to, że dzięki skuteczności i ochronie przed drobnoustrojami prezerwatywy pozwalają wam skupić się na doznaniach bez obawy o ciążę lub choroby przenoszone drogą płciową.

Prezerwatywy są zawsze w modzie

Dostępne w wielu rozmiarach, kolorach, stylach, kształtach i teksturach. Ogromny wybór pozwala za każdym razem założyć inną aby być niepowtarzalnym i na czasie. Są dyskretne, wygodne, łatwe do noszenia i są najtańszym sposobem uniknięcia zakażeń przenoszonych drogą płciową oraz nieplanowanych ciąż. Moda na prezerwatywy? Nieustannie! Najmodniejszy jest bezpieczny seks!

Prezerwatywy a zdrowy styl życia

Są praktyczne, tanie, łatwo dostępne, różnorodne ale to co najważniejsze i było już wielokrotnie podkreślane: … tak, zgadza się! Są najlepszym sposobem na zmniejszenie ryzyka zachorowania na choroby przenoszone drogą płciową.
Stosowanie kondomów może być wyrazem twoich priorytetów: dbałości o zdrowie swoje i partnerki/partnera. „Zdrowa” prezerwatywa nie może być przeterminowana, uszkodzona a na opakowaniu musi posiadać oznakowanie CE (Conformité Européenne) będące potwierdzeniem, że ten produkt spełnia wymagania odnośnie bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i ochrony środowiska. Przed otwarciem prezerwatywy po ściśnięciu opakowania powinien być wyczuwalny mały pęcherzyk powietrza. Jeśli prezerwatywa jest rozdarta, sucha, krucha, sztywna lub lepka - wyrzuć ją!

Najlepszym sposobem jest prawidłowe stosowanie prezerwatyw. Przede wszystkim: przy każdym zbliżeniu płciowym, seksie pochwowym, analnym czy oralnym, od początku do końca. Należy też pamiętać o możliwości przeniesienia bakterii pomiędzy poszczególnymi naturalnymi otworami ciała i wymieniać je za każdym razem.
Aby poprawić komfort współżycia w prezerwatywie stosuje się różnego rodzaju lubrykanty – substancje nawilżające i poślizgowe. Używanie żeli intymnych na bazie wody lub silikonu sprawia, że prezerwatywy są wygodniejsze, a stosunek przyjemniejszy. Nie należy korzystać z wazeliny ani substancji olejowych - oliwki dla dzieci, oliwy z oliwek ani oleju jadalnego. W kontakcie z lateksem osłabiają one działanie prezerwatyw.
Prezerwatywa pęka bardzo rzadko - ale jeśli tak się stanie nie panikuj. Są rzeczy, które można zrobić, aby zminimalizować ryzyko chorób przenoszonych drogą płciową i zapobiec niepożądanej ciąży.

Jak prawidłowo używać prezerwatyw? Instrukcja nie tylko dla mężczyzn

Zakładaj prezerwatywę na prącie w pełnym wzwodzie PRZED dotknięciem ust lub okolic intymnych partnerki/partnera (srom, pochwa, odbyt, pośladki i uda) i miej ją cały czas na sobie aż do wytrysku. W wydzielinie z męskich gruczołów opuszkowo-cewkowych, tzw. preejakulacie, mogą znaleźć się pojedyncze zdolne do zapłodnienia plemniki ale także bakterie i wirusy, np. HIV.
Spokojnie i ostrożnie otwórz opakowanie prezerwatywy z jednej strony uważając, aby nie zahaczyć kondomu paznokciem, zębami lub biżuterią bo wtedy możesz ją uszkodzić i nie będzie się nadawała do użycia.
Umieść zrolowaną prezerwatywę na końcu penisa. Możesz ją troszkę rozwinąć przed założeniem, aby upewnić się, że jest po prawej stronie. Podczas rozwijania powinna się lekko rolować osłaniając prącie. Założona na drugą stronę prezerwatywa nie chce się rozwijać i jeśli przypadkowo nałożysz prezerwatywę odwrotnie NIE odwracaj jej i nie używaj ponownie bo jej powierzchnia została już zanieczyszczona preejakulatem – musisz zastosować nową. Na końcu kondomu powinna zostać pusta przestrzeń – zazwyczaj jest tam mały zbiorniczek na spermę; podczas rozwijania prezerwatywy ściśnij ten fragment osłonki usuwając z niego powietrze. Wtedy strumień nasienia podczas wytrysku swobodnie wypełni zbiorniczek nie rozrywając plastiku. Delikatnie odciągnij napletek a drugą ręką rozwijaj prezerwatywę wzdłuż całej długości członka aż do podstawy.
Po założeniu pamiętaj o prawidłowym nawilżeniu – to zmniejszy siłę tarcia i zapobiegnie pęknięciu prezerwatywy podczas stosunku. Posmaruj ją żelem intymnym na bazie wody lub silikonu (pamiętaj: nie używaj olejowych lubrykantów, które mogą uszkadzać kondomy). Jeżeli również posmarujesz prącie lubrykantem przed założeniem prezerwatywy komfort jazdy może być większy.
Zwróć uwagę, czy prezerwatywa nie jest zbyt ciasna bo wtedy podczas stosunku i wytrysku łatwiej pęka. Nie powinna też być zbyt luźna – powietrze, które znajduje się wówczas w kondomie zwiększa tarcie i ryzyko pęknięcia; jeżeli prezerwatywa jest za duża to może zsunąć się z penisa podczas aktu miłosnego i wówczas ochrona znika.
Idealnie dopasowana? Przyjemności! Pamiętaj jednak, aby w odpowiednim czasie wycofać się z pochwy partnerki, zanim wzwód ustąpi i penis zmięknie. Podczas wyjmowania penisa przytrzymaj prezerwatywę ręką obejmując podstawę prącia tak, aby nie ześlizgnęła się podczas wychodzenia i żeby nie rozlać nasienia. Wyrzuć zużytą prezerwatywę do kosza owiniętą w chusteczkę higieniczną. Nie spłukuj kondomu w toalecie, to nie jest poprawne ekologiczne. Umyj prącie i ręce mydłem i wodą, wróć do swojej kobiety i przytul ją mocno. Teraz jest czas na odpoczynek.
Jeżeli zapragniecie po chwili znowu przeżyć miłosne uniesienia to użyjcie nowego kondomu. Pamiętaj! Nigdy nie używaj drugi raz zużytej prezerwatywy! Nie płucz jej, nie myj, nie wietrz na słońcu – jest to produkt jednorazowy i nigdy nie powinien być ponownie stosowany.

Seks w wodzie

Podczas igraszek w wodzie trudno o zabezpieczenie. Manewrowanie w wodzie z prezerwatywą i pilnowanie, by nie spadała może nastręczać wiele trudności. Nie jest to niemożliwe, ale wymaga dużej uważności. Utrzymanie szczelności prezerwatywy jest wówczas prawie niemożliwe, dlatego na seks w wannie, pod prysznicem, w morzu czy jeziorze powinny się decydować pary, które nie mają innych partnerów i nie cierpią na choroby przenoszone drogą płciową. Zapobieganie ciąży także jest wówczas utrudnione, więc osoby, którym zdarza się kochać w wodzie, powinny rozważyć stosowanie innych metod antykoncepcyjnych. Co więcej, płyny do kąpieli mogą uszkadzać prezerwatywy. Nie zmienia to faktu, że prezerwatywa podczas seksu w wodzie działa, musi być jednak dobrze założona, najlepiej jeszcze przed wejściem do kąpieli.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization – WHO) prezerwatywa męska z lateksu naturalnego jest najskuteczniejszym środkiem ochronnym, zapobiegającym niepożądanej ciąży oraz przenoszeniu się chorób wenerycznych , w tym AIDS, w trakcie stosunków płciowych. Co z tego, skoro tylko 5 procent mężczyzn na świecie korzysta z niej regularnie? Okazuje się jednak, że jest dzień, gdy sprzedaż prezerwatyw gwałtownie wzrasta, o 20-30%. W tym dniu, przypadającym 13. lutego czyli w przededniu Walentynek, świętujemy Międzynarodowy Dzień Prezerwatywy (International Condom Day – ICD). To nieformalne święto ustanowione przez AIDS Health Foundation (AHF) w 2009 r. jest okazją do szerzenia wiedzy, edukacji i promowania używania prezerwatyw jako metody skutecznej antykoncepcji oraz ochrony przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.