Dynia to pełna zdrowia kulinarna królową jesieni. Walory odżywcze posiada nie tylko jej miąższ, ale również pestki i otrzymywany z nich olej. Sprawdź także nasz przepis na mus z dyni!

Miąższ dyni

Niewątpliwą zaletą miąższu dyni jest jego niska kaloryczność. 100g jest źródłem 26 kcal. Jest również źródłem: alfa – i beta- karotenu, witaminy C, E, A, niacyny, witaminy B1, B2, potasu, wapnia, cynku. Witamina A i E są składnikami, które doskonale wpływają na cerę. Zapewniają jej odpowiednią wilgotność i zwalczają wolne rodniki. Ponadto witamina A wzmacnia wzrok. Miąższ ma też działanie moczopędne, reguluje przemianę materii, wspomaga walkę z zaparciami. Działa łagodząco i regenerująco na przewód pokarmowy.

Pestki dyni

Pestki dyni to cenne źródło składników odżywczych: tłuszczu, białek, błonnika pokarmowego, witamin oraz składników mineralnych. Tłuszcz pestek dyni to skarbnica nienasyconych kwasów tłuszczowych. Włączając je do diety wzbogacisz ją w: witaminę C, A, E, B1, B2, niacynę, kwas foliowy oraz potas, fosfor, sód, wapń, magnez, żelazo, cynk i miedź. Ich 100g to około 560 kcal. Ponadto pestki dyni dostarczają związków o działaniu prozdrowotnym.  Są to kwasy fenolowe, kukurbitacyny, beta – sitosterol i beta – kryptoksantyna.

Spożywanie pestek dyni powoduje obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego oraz jego frakcji LDL i trójglicerydów. Równocześnie zwiększając stężenie frakcji HDL cholesterolu. Dodatkowo pestki dyni mają działanie obniżające stężenie glukozy we krwi zmniejszając ryzyko cukrzycy. Zgodnie z wynikami badań pestki dyni wykazują właściwości przeciwdrobnoustrojowe. Dzięki swoim składnikom pestki dyni działają również antyoksydacyjnie.

Olej  z pestek dyni

Olej z pestek dyni wykazuje korzystne właściwości żywieniowe oraz farmakologiczne. Wszystko za sprawą: nienasyconych kwasów tłuszczowych (linolowego, oleinowego), kwasów fenolowych o właściwościach antyoksydacyjnych i tokoferoli ( witamina E).  W swoim składzie zawiera również karotenoidy i chlorofil, które poza właściwościami przeciwutleniającymi, warunkują jego barwę. Jest źródłem fitosteroli i fosfolipidów.

W związku ze swoim składem olej z pestek dyni pozytywnie wpływa na gospodarkę lipidową. Ma on działanie obniżające stężenie całkowitego cholesterolu oraz jego frakcji LDL, a także zwiększające stężenie frakcji HDL. Zawarte w nim kwasy tłuszczowe zmniejszają również agregację płytek krwi i działają żółciopędnie, obniżają ciśnienie krwi, przyspieszają gojenie się ran. Antyoksydanty w postaci tokoferoli, kwasów fenolowych, karotenoidów, zmniejszają ryzyko zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu, zaćmy, zwyrodnienia plamki ocznej i chorób nowotworowych.

Olej z dyni dodawaj na zimno do sałatek bądź też stosuj do przygotowania zimnych sosów.

Trwałość oleju z pestek dyni wynosi 12 miesięcy, co uwarunkowane jest zawartością wielonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz antyoksydantów. Ważne, aby znajdował się w zacienionym miejscu, z dala od promieni słonecznych i źródła ciepła. Przy jego zakupie zwróć też uwagę na butelkę, powinna być ona wykonana z ciemnego szkła.

Mąka z pestek dyni

Z dyni można otrzymać również mąkę. Z wysuszonych, odtłuszczonych i zmielonych pestek dyni lub z wysuszonego miąższu dyni. Nie zawiera glutenu, dlatego może służyć do produkcji produktów bezglutenowych. Jest ona bogatym źródłem błonnika pokarmowego, w 100g zawiera go aż 25g. Ponadto dostarczy tobie sporej dawki potasu – aż 2100mg na 100g, magnezu, miedzi, cynku i żelaza. Podobnie jak cała dyni jest również dobrym źródłem witamin z grupy B.

Możesz ją zastosować do wypieku chleba i ciast, do panierek oraz do zagęszczania zup.

Sposób na dynię

Dynia jest bardzo wdzięcznym surowcem do obróbki kulinarnej. Możesz ją gotować, dusić, smażyć, faszerować i zapiekać. Z jej dodatkiem przygotujesz zupy, dania mięsne, rybne, mączne ( np. kopytka), warzywne, a także ciasta i desery ( np. panna cotta z dyni). Doskonale smakuje na ostro i na słodko.

Miąższ dyni niedojrzałych poddaj obróbce cieplnej: gotowaniu, pieczeniu, duszeniu. Dynie miniaturowe możesz przygotować w całości. Dojrzałe dynie olbrzymie, które charakteryzują się słodkim smakiem i intensywnym żółtopomarańczowym kolorem, wykorzystaj na przeciery, do marynowania i gotowania. Pamiętaj, aby dyni nie piec i nie gotować zbyt długo.

Dynię, możesz marynować, kandyzować, przygotować z niej przeciery, dżemy, konfitury, marmolady, kompoty, soki czy wino. Do tego celu najlepiej sprawdzi się dynia o miąższu intensywnie zabarwionym na pomarańczowożółto lub pomarańczowo. Miąższ powinien być ścisły i niewłóknisty.

Pomysł na mus z dyni

Potrzebujesz:

  • 4 jabłka ( najlepiej kwaśne i twarde, np. szara reneta, antonówka)
  • 60g cukru
  • skórkę startą z 1 pomarańczy
  • 1/3 łyżeczki cynamonu
  • 200g puree z pieczonej dyni
  • ¼ łyżeczki gałki muszkatołowej

Przygotowanie:

Jabłka obierz, pokrój na ćwiartki, usuń gniazda nasienne. Ćwiartki pokrój na mniejsze kawałki, wrzuć do garnka, dodaj cukier, skórkę z pomarańczy, gałkę muszkatołową oraz cynamon. Duś przez około 10 minut, co jakiś czas mieszając. Gdy jabłka będą miękkie, dodaj puree z dyni i wymieszaj. Zmiksuj blenderem na gładki mus. Praż jeszcze około 15 minut na małym ogniu. Sprawdź pod koniec czy mus jest wystarczająco słodki. Mus możesz włożyć do słoiczków i przechowywać tydzień w lodówce. Jeśli chcesz przechowywać go dłużej mus w słoiczkach musisz spasteryzować. Słoiczki umieść w garnku z wodą sięgającą ¾ wysokości słoiczków i gotuj 10 minut.

Mus z dyni możesz wykorzystać do naleśników, gofrów, ciast, a także do pieczonego drobiu, kaczki czy gęsi. Smacznego!