Onkolog to lekarz specjalizujący się w diagnostyce i leczeniu chorób nowotworowych. Zajmuje się oceną zmian podejrzanych onkologicznie, interpretacją wyników badań diagnostycznych oraz planowaniem odpowiedniej strategii terapeutycznej. W zależności od rodzaju nowotworu leczenie może obejmować m.in. terapię systemową, radioterapię, leczenie chirurgiczne lub leczenie skojarzone.

W Centrum Zdrowia i Profilaktyki Onkologicznej ENEL-MED konsultacje onkologiczne koncentrują się na wczesnym rozpoznawaniu chorób nowotworowych, ocenie wyników badań diagnostycznych oraz ustaleniu dalszego postępowania diagnostycznego i terapeutycznego. Onkolog współpracuje z lekarzami innych specjalizacji, takich jak m.in. chirurg onkolog, radiolog czy internista, aby zapewnić pacjentowi kompleksową opiekę.

Konsultacja onkologiczna jest niezbędna przy rozpoznaniu choroby nowotworowej, ale również po uzyskaniu nieprawidłowych wyników badań diagnostycznych, które mogą wskazywać na zmiany o charakterze onkologicznym.

Wizyta u onkologa wskazana jest przede wszystkim w przypadku:

• nieprawidłowych wyników badań obrazowych (np. USG, TK, MRI, mammografia),

• niepokojących wyników badań laboratoryjnych,

• potwierdzenia zmiany nowotworowej w badaniu histopatologicznym,

• wyczuwalnych guzków lub zmian w obrębie narządów,

• powiększonych węzłów chłonnych o niejasnej przyczynie,

• przewlekłych objawów ogólnych, takich jak utrata masy ciała, osłabienie czy długotrwałe stany podgorączkowe,

• konieczności kontroli po zakończonym leczeniu onkologicznym.

Konsultacja onkologiczna pozwala na wczesną ocenę ryzyka choroby nowotworowej oraz zaplanowanie odpowiednich badań diagnostycznych.

Warto pamiętać, że choroby nowotworowe mogą przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów. Dlatego tak istotne znaczenie ma czujność onkologiczna, wykonywanie regularnych badań profilaktycznych oraz zwracanie uwagi na zmiany w funkcjonowaniu organizmu.

Objawy chorób nowotworowych

Objawy chorób nowotworowych mogą być bardzo różnorodne i często mają niespecyficzny charakter. W początkowych stadiach wiele nowotworów rozwija się bez wyraźnych symptomów. Do objawów, które mogą wskazywać na rozwijający się proces nowotworowy, należą m.in.:

• niezamierzona utrata masy ciała,

• przewlekłe zmęczenie i osłabienie,

• utrzymujące się stany podgorączkowe,

• powiększenie węzłów chłonnych,

• pojawienie się guzka lub zgrubienia w obrębie narządu,

• zmiany w wyglądzie znamion skórnych,

• przewlekły kaszel, chrypka lub utrzymujący się ból, 

• zaburzenia rytmu wypróżnień,

• obecność krwi w stolcu, moczu lub plwocinie,

• trudno gojące się owrzodzenia.

Wystąpienie powyższych objawów nie oznacza choroby nowotworowej, jednak ich utrzymywanie się przez dłuższy czas powinno skłonić do konsultacji lekarskiej i przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki.

Grupy podwyższonego ryzyka zachorowania na nowotwory

Szczególną uwagę na profilaktykę onkologiczną powinny zwrócić osoby należące do grup podwyższonego ryzyka zachorowania na nowotwory, wśród których można wyróżnić:

• osoby z obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku chorób nowotworowych,

• osoby po 40.–50. roku życia,

• pacjenci palący tytoń, nadużywający alkoholu lub narażeni na długotrwałą ekspozycję na czynniki rakotwórcze,

• osoby z otyłością lub chorobami metabolicznymi,

• pacjenci z przewlekłymi chorobami zapalnymi niektórych narządów (np. wątroby, trzustki),

• osoby po przebytym leczeniu onkologicznym.

Konsultacja onkologiczna nie wymaga szczególnego przygotowania ze strony pacjenta, jednak przed wizytą należy zebrać pełną dokumentację medyczną dotyczącą dotychczasowej diagnostyki. Ułatwia to lekarzowi dokładną ocenę sytuacji zdrowotnej oraz zaplanowanie dalszego postępowania.

Na wizytę u onkologa warto zabrać:

• wyniki badań histopatologicznych (jeśli były wykonywane),

• wyniki badań obrazowych (np. USG, RTG, TK, MRI, mammografia) wraz z opisami,

• wyniki badań laboratoryjnych,

• dokumentację z wcześniejszych konsultacji lekarskich,

• listę aktualnie przyjmowanych leków oraz suplementów diety.

Jeżeli pacjent zgłasza się na wizytę z powodu niepokojących objawów, warto przed konsultacją zanotować, od kiedy występują dolegliwości, czy ich nasilenie zmieniało się w czasie oraz czy towarzyszą im inne objawy ogólne, takie jak np. utrata masy ciała, osłabienie czy przewlekłe zmęczenie.

Konsultacja onkologiczna rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu medycznego. Lekarz pyta pacjenta o zgłaszane objawy, czas ich trwania oraz ewentualne czynniki ryzyka chorób nowotworowych. Istotne znaczenie ma również wywiad rodzinny dotyczący występowania nowotworów u członków najbliższej rodziny.

Kolejnym etapem wizyty jest analiza dotychczasowej dokumentacji medycznej. Onkolog ocenia wyniki badań laboratoryjnych, obrazowych oraz – jeśli były wykonywane – wyniki badań histopatologicznych. Na tej podstawie lekarz może określić dalsze kierunki diagnostyki lub zaplanować kolejne etapy leczenia.

W zależności od wskazań lekarz może przeprowadzić także badanie przedmiotowe, obejmujące m.in. ocenę węzłów chłonnych lub badanie określonej okolicy ciała. Celem konsultacji jest ustalenie dalszej ścieżki diagnostycznej lub terapeutycznej.

Dalsze postępowanie po konsultacji onkologicznej zależy od wyników przeprowadzonej diagnostyki oraz indywidualnej sytuacji zdrowotnej pacjenta. 

W przypadku konieczności uzupełnienia diagnostyki lekarz może zalecić wykonanie dodatkowych badań laboratoryjnych lub obrazowych, takich jak USG, tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MRI) czy badania histopatologiczne. Niekiedy konieczna jest również konsultacja u innych specjalistów, np. chirurga, radiologa lub neurologa.

Jeżeli podczas wizyty zostanie potwierdzone rozpoznanie choroby nowotworowej, onkolog przedstawia możliwe metody leczenia oraz proponowany plan dalszego postępowania. W zależności od rodzaju nowotworu i stopnia zaawansowania choroby, leczenie może obejmować m.in. zabieg chirurgiczny, chemioterapię, radioterapię lub terapię skojarzoną.

W przypadku pacjentów znajdujących się w trakcie diagnostyki lub obserwacji onkologicznej lekarz może zalecić wykonywanie badań kontrolnych oraz regularne wizyty w określonych odstępach czasu. Przestrzeganie zaleceń lekarskich oraz terminowe wykonywanie badań kontrolnych ma istotne znaczenie dla wczesnego wykrycia ewentualnych zmian i skuteczności dalszego leczenia.

Leczenie chorób nowotworowych – metody terapii

Leczenie chorób nowotworowych jest procesem wieloetapowym i zależy od rodzaju nowotworu, stopnia jego zaawansowania oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Współczesna onkologia wykorzystuje różne metody terapii, wśród których wyróżnia się:

• leczenie chirurgiczne – polegające na operacyjnym usunięciu guza nowotworowego wraz z marginesem zdrowych tkanek,

• chemioterapię – leczenie systemowe z wykorzystaniem leków przeciwnowotworowych,

• radioterapię – wykorzystującą promieniowanie jonizujące w celu zniszczenia komórek nowotworowych,

• terapie celowane – leczenie ukierunkowane na określone mechanizmy molekularne w komórkach nowotworowych,

• immunoterapię – polega na pobudzaniu układu odpornościowego do zwalczania komórek nowotworowych.

W wielu przypadkach stosuje się leczenie skojarzone, łączące kilka metod terapii. Wybór odpowiedniej strategii terapeutycznej ustalany jest indywidualnie przez lekarza onkologa, często w porozumieniu z zespołem specjalistów różnych dziedzin medycyny.

W Centrum Zdrowia i Profilaktyki Onkologicznej ENEL-MED dostępne są specjalnie opracowane pakiety badań profilaktycznych, przygotowane we współpracy z lekarzami różnych specjalizacji. Zestawy badań pozwalają na kompleksową ocenę stanu zdrowia i wczesne wykrywanie zmian nowotworowych.

Pakiety zostały zaplanowane w taki sposób, aby ułatwić pacjentom wykonanie najważniejszych badań w jednym miejscu i w uporządkowany sposób. Dzięki temu nie ma potrzeby samodzielnego planowania diagnostyki, poszukiwania specjalistów ani zastanawiania się, jakie badania należy wykonać w danym wieku lub przy określonych czynnikach ryzyka.

Regularne wykonywanie badań profilaktycznych – najlepiej raz w roku – często pozwala na wczesne wykrycie chorób, w tym nowotworów, zanim pojawią się pierwsze objawy kliniczne.

W ramach Centrum Zdrowia i Profilaktyki Onkologicznej ENEL-MED pacjenci mogą skorzystać z kompleksowych pakietów diagnostycznych, które obejmują konsultacje specjalistyczne oraz odpowiednio dobrane badania laboratoryjne i obrazowe.