Praca zawodowa zajmuje znaczną część naszego życia, potrafi być źródłem satysfakcji i zadowolenia. Jednak czasami może powodować problemy, które wpływają na obniżenie tej satysfakcji i na trudności rzutujące także na inne dziedziny życia. Do takich problemów można zaliczyć wypalenie zawodowe i kryzys psychiczny. Praca wiąże się z czasem z traumatycznymi zdarzeniami, takimi jak mobbing, które wymagają interwencji odpowiednich instytucji oraz szukania wsparcia u specjalistów.
Wypalenie zawodowe
Wypalenie zawodowe to zespół cech emocjonalnych i społecznych, będących skutkiem długotrwałego stresu w pracy oraz wyczerpania psychicznego i fizycznego, które jest spowodowane obowiązkami zawodowymi.


Charakteryzuje się:
- poczuciem braku energii,
- mentalnym odcięciem od pracy,
- cynizmem lub negatywnym nastawieniem do pracy
- małą skutecznością działań zawodowych.
Stres wywołujący wypalenie może być wywołany:
- napiętymi relacjami z przełożonymi i współpracownikami,
- atmosferą rywalizacji,
- nadmiarem pracy,
- zbyt dużą odpowiedzialnością i presją.
Do wypalenia zawodowego prowadzi często pracoholizm oraz nadmierne angażowanie się w problemy innych pracowników lub klientów.
Sprzyja mu :
- nadmiar obowiązków,
- sprzeczne wymagania,
- praca pod presją czasu,
- zbyt niskie zarobki,
- niemożność rozwoju i rozbieżność między oczekiwaniami a realiami,
- niska samoocena,
- nadmierna wrażliwość,
- chwiejność emocjonalna,
- perfekcjonizm.
Osoby dotknięte wypaleniem zawodowym czują się wycieńczone, tracą motywację do pracy, siły fizyczne i chęci do wykonywania obowiązków. Może to dotyczyć każdego, szczególnie na wypalenie zawodowe narażone są osoby, które są bardzo ambitne i angażują się całkowicie w pracę.
Kryzys psychiczny
Kryzys psychiczny w pracy to stan, w którym kondycja psychiczna pracownika negatywnie wpływa na jego funkcjonowanie w sferze zawodowej, ale nie tylko. Jest to przejściowe nagłe zakłócenie równowagi psychicznej. Może wystąpić u osoby zdrowej w odpowiedzi na trudną sytuację, taką jak konflikty w zespole czy zbytnie obciążenie pracą.
Kryzys psychiczny składa się z kilku faz.
- Podczas fazy wstępnej odczuwane jest napięcie i próby utrzymania równowagi, przy użyciu zwykłych sposobów rozwiazywania problemów. Gdy one zawodzą, pojawia się niepokój i wzrost napięcia, a następnie silne napięcie.
- Następnym etapem może być załamanie emocjonalne, depresja, wpadnięcie w uzależnienia, a nawet myśli samobójcze. Dlatego tak ważne jest wczesne zauważenie objawów rozwijającego się kryzysu psychicznego i zaoferowanie pracownikowi wsparcia oraz zasugerowanie skorzystania z profesjonalnej pomocy.
Mobbing
Mobbing to długotrwałe, celowe i systematyczne nękanie lub zastraszanie pracownika, które prowadzi do obniżenia jego samooceny, izolacji społecznej lub pogorszenia zdrowia psychicznego i fizycznego. Mobbing jako zjawisko o charakterze psychologicznym, moralnym i prawnym, uznawane jest za formę przemocy w miejscu pracy. W Polsce mobbing jest zakazany przez Kodeks pracy i ścigany prawem.
Nękanie i zastraszanie może być uznane za mobbing, gdy trwa przez dłuższy czas, a jego ofiara jest w pozycji podległej wobec sprawcy, czyli jest jego podwładnym.
Mobbing może przyjąć formę:
- ciągłego krytykowania,
- obraźliwych komentarzy,
- gróźb,
- izolowania pracownika,
- przydzielania mu zadań niemożliwych do wykonania,
- pozbawianie obowiązków,
- manipulacja,
- gaslighting,
- zastraszanie,
- niszczenie należących do niego przedmiotów.


Efektem mobbingu może być depresja, stany lękowe, zaburzenia snu, PTSD, myśli samobójcze. Negatywne skutki dla firmy to spadek produktywności, konflikty w zespole a także koszty absencji i procesów sądowych.
Osoba będąca ofiarą mobbingu powinna złożyć skargę do pracodawcy, do Państwowej Inspekcji Pracy lub sądu. Warto także, aby skonsultowała się ze specjalistą – psychologiem lub psychiatrą, aby ocenił wpływ zaistniałych zdarzeń na zdrowie, co jest ważne dla ewentualnego pozwu, oraz wdrożył terapią, pomagającą się uprać z ich skutkami.