Zaburzenia nastroju to grupa zaburzeń, w ramach których nastrój może być obniżony lub nienaturalnie wysoki. Rozróżnia się kilka rodzajów zaburzeń nastroju, w zależności od objawów, ich intensywności oraz czasu trwania.
Depresja
Osoba cierpiąca na depresję traci zainteresowania zwykłymi sprawami, nie odczuwa przyjemności z dotychczasowych rozrywek. Staje się wycofana, odczuwa brak apetytu, ma problemy ze snem oraz pesymistyczne myśli o sobie i o świecie. Mogą pojawić się u niej przekonania o braku własnej wartości, a także uporczywe myśli o śmierci lub o samobójstwie. Depresję stwierdza się, gdy objawy te utrzymują się przez co najmniej 2 tygodnie.
Depresja maskowana
Depresja maskowana to odrębny rodzaj depresji, określany także jako subdepresja, depresja bez depresji, depresja ukryta lub somatyczna. Polega na tym, że jej objawy są mniej nasilone niż przy klasycznej depresji lub nie występują wcale, a na pierwszym planie są takie symptomy jak zaburzenia snu, lęk, różnego rodzaju dolegliwości somatyczne oraz zespoły bólowe. Zdarza się, że depresja maskowana jest wstępnym etapem rozwoju depresji klasycznej.


Depresja poporodowa
Depresja poporodowa (PPD, postpartum depression, postnatal depression) to zaburzenie nastroju, które może rozwinąć się u rodzica po narodzinach dziecka. Przez wiele lat uważano, że dotyczy wyłącznie kobiet, jednak obecne wiadomo, że dotyka również mężczyzn. Szacunki mówią, że na depresję poporodową choruje 13–20 procent matek oraz 10 procent ojców.
Objawy depresji poporodowej to obniżenie nastroju, płacz, nawet bez powodu, odczuwanie rozdrażnienia, smutku i przygnębienia przez większą część dnia, a także brak energii do wykonywania podstawowych czynności. Osoba dotknięta depresją poporodową odczuwa:
- zmęczenie,
- brak zainteresowania swoimi pasjami,
- anhedonię, czyli niemożność przeżywania radości i przyjemności,
ma także obniżoną samoocenę, męczy ją nadmierne poczucie winy, poczucie bezradności, bezsenność, problemy z apetytem, stany lękowe a także nawracające myśli o śmierci, myśli i próby samobójcze, stanowiące bardzo niepokojący objaw, wymagający konsultacji z psychiatrą.
Baby blues
Zjawisko nazywane „baby blues” (lub inaczej smutek poporodowy) dotyczy od 50 do 80 procent mam. Pojawia się zwykle między 2. a 6. dobą po porodzie, stopniowo nasila się i trwa około dwa tygodnie. Stan taki nie wymaga leczenia, ale warto obserwować pojawiające się objawy, aby zauważyć moment, gdy takie wahanie nastroju przyjmie postać depresji poporodowej. Podczas „baby blues” kobiety bywają smutne i płaczliwe, jednak nie tracą kontaktu z dzieckiem, nie cierpią na bezsenność i nie mają myśli samobójczych, które mogą się pojawić w przypadku depresji poporodowej.


Mania
Mania, lub epizod maniakalny, to stan, który, w przeciwieństwie do depresji i apatii, charakteryzuje się wzmożonym nastrojem, nadpobudliwością oraz zwiększoną aktywnością psychiczną. Manię stwierdza się, gdy podniesiony lub drażliwy nastrój trwa przynajmniej tydzień oraz towarzyszą mu takie zjawiska jak zawyżone poczucie własnej wartości, zmniejszona potrzeba snu, presja mówienia (słowotok), skłonność do rozpraszania uwagi oraz nadmierne zaangażowanie w potencjalnie lekkomyślne aktywności.
Choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD)
Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) polega na tym, że pacjenci odczuwają naprzemienne występowanie epizodów depresji oraz manii lub hipomanii, czyli stanów nienaturalnie dobrego nastroju i wzmożonej aktywności psychoruchowej. Podczas manii lub hipomanii osoba z ChAD staje się bardziej euforyczna albo drażliwa, czuje napływ energii i podejmuje wtedy nieracjonalne i ryzykowne decyzje i działania.