Psycholog sportu dla dziecka - wywiad z ekspertem

Nauka współpracy w grupie, nawiązywanie więzi i przyjmowanie niepowodzeń jako ważnych doświadczeń - to niektóre z umiejętności, które dziecko zdobywa podczas spotkań z psychologiem sportu. Korzyści płyną nie tylko dla przyszłych gwiazd sportowych aren - mówi psycholog Karolina Dyrla- Mularczyk z poznańskiego oddziału Enel-med.

  - Psycholog sportu dla dzieci, to dobry pomysł?

 - Trenerzy i rodzice mają coraz większą świadomość korzyści, które płyną z takiej współpracy. Na pewno psycholog sportowy pracuje z dzieckiem zupełnie inaczej niż z dorosłymi, inaczej niż ze sportowcami wyczynowymi. Zajęcia z najmłodszymi, czyli od 5-6 lat, to najczęściej zabawy psychoedukacyjne. Warsztaty polegają na rozmaitych pracach plastycznych (np.wycinankach, układankach) zabawa przy muzyce, piłkach. To także zajęcia z wykorzystaniem jengi i bierek, także u dzieci starszych i młodzieży. Pracujemy np. nad emocjami czy nawiązaniem więzi w grupie. Wszystko w kontekście sportu, ale także funkcjonowania w grupie. 

- Jaki są problemy na tym poziomie?

- Jednym z problemów obserwowanych na tym etapie jest akceptacja w zespole ze względu na wygląd. Dzieci podczas zajęć uczą się tak samo traktować inne dzieci, które gorzej sobie radzą ze sportowym wykonaniem czy walczą z nadwagą. Na tym poziomie sportowym pojawiają się także problemy z akceptacją porażki lub słabszego wyniku i radzeniem sobie z emocjami, które się pojawiają. Czasem to także problemy z zachowaniem uwagi i stosowaniem się do wskazówek i uwag trenerów. To ważne zachowania, które przekładają się potem na funkcjonowanie w dorosłym życiu, nie tylko w sporcie. 

- Jak przekonać rodziców do takiej współpracy?

- Dziecko ze spotkań z psychologiem sportu wynosi wiele korzyści. Rodzice często martwią się, że psycholog „namiesza” w głowie ich pociechy, a jest dokładnie odwrotnie. My pracujemy nie tylko nad relacjami w drużynie, ale też dużo wagę przykładamy do radzenia sobie z emocjami. Rozmawiamy np. o wstydzie, dzieci mówią jak tą emocję rozumieją, kiedy i jak ją odczuwają, jak to jest na boisku. Pracujemy z pomocą tzw. bajek terapeutycznych, dzięki którym dzieci uczą się zachowania w rozmaitych sytuacjach budzących określone emocje. Ponadto psycholog na tych wczesnych etapach sportowego rozwoju pomaga w budowaniu stabilnej samooceny, znoszenia krytyki,etc. Wszystkie te umiejętności przydają się nie tylko na boisku, korcie czy macie - wspierają też dziecko w jego funkcjonowaniu w szkole czy w środowisku rodzinnym.

- Dzieci uczą się przegrywać? 

- Tak, to ważna umiejętność, w pewnym stopniu uzależniona od tego jak jest w domu, na ile to rodzice akceptują porażki i błędy u dziecka. Jeśli w domu nie ma przyzwolenia na popełnianie jakiś błędów, a porażki spotykają się z gniewem, uczuciem zawodu rodzica potem mogą pojawić się problemy z przyjęciem porażki w szkole czy na boisku. Kiedy nasza pociecha nie radzi sobie z przegrywaniem w sporcie, to często w szkole bywa podobnie. Dobrze jest, kiedy rodzic w jakiś sposób akceptuje błędy i pomyłki, wytwarza się przyjazny klimat do przyjmowania niepowodzeń jako budujących doświadczeń. Dziecko tworzy zdrowe racjonalne przekonanie: "mimo, że coś mi się nie udało, wciąż jestem kochany i akceptowany, jestem wartościowym zawodnikiem, a dzięki porażce uczę się, co mogę zmienić w swojej technice". To procentuje potem w dorosłym życiu, które nie składa się przecież z samych sukcesów, ale także z większych czy mniejszych niepowodzeń. 

- Psycholog sportu to pomoc dla dzieci, które mają zostać gwiazdami sportu, czy dla wszystkich? 

- Zajęcia z psychologiem przydadzą się każdemu dziecku. To przygotowanie do pracy grupowej, praca z nawiązywaniem grupowej więzi, praca nad motywacją i realizowaniem celów. Często dzieci uświadamiają sobie jakie mają marzenia, kim chcą zostać, bo wcale nie każdy chłopczyk chce zostać piłkarzem! Często w dziecięcych drużynach z którymi pracuję, nie było jeszcze żadnego kontaktu z psychologiem lub psycholog kojarzy się nieprzyjemnie. Psycholog sportu często ma za zadanie także odczarowanie tego wizerunku (śmiech). 

- Jak wyglądają początki?

- Na początek jest rozmowa, wywiad, przychodzi rodzic z dzieckiem i rozmawiamy o tym jakie są plany i marzenia dziecka, jakie cele we wspólnej pracy sobie stawiamy. Wyznaczamy obszary, nad którymi będziemy pracować. Planujemy częstotliwość spotkań, raz - dwa razy w tygodniu. Narzędziem, w jakie psycholog wyposaża młodego sportowca, są podstawy treningu mentalnego, co jest wielkim plusem. Wszystko to bardzo przydaje się potem w dorosłym życiu: praca z oddechem, umiejętność wprowadzenie swojego ciała w stan relaksacji. Trening relaksacji sensorycznej czy trening wyobrażeniowy pozwalają kontrolować emocje i reakcje swojego ciała nie tylko w sporcie, ale też w szkole, w cały życiu. Im wcześniej zaczyna się taką prace, tym lepiej!