Groźne promieniowanie UV - jak się przed nim bronić?

Sprawdź jak skutecznie i bezpiecznie chronić się przed szkodliwym wpływem promieniowania słonecznego. O promieniowaniu i jego wpływie na naszą skórę mówi specjalista dermatologii, lek. Katarzyna Łukowska.

Czym jest promieniowanie UV?

Promieniowanie ultrafioletowe stanowi część promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez słońce. Wyróżniamy 3 długości fal: UVC, UVB, UVA. Do powierzchni ziemi dociera praktycznie tylko promieniowanie UVB i UVA, które to mają znaczenie dla skóry.

Jak promieniowanie UV wpływa na skórę?

Słońce jest niezbędne do życia i jak wiadomo, nie dałoby się bez niego funkcjonować. Działa przeciwdepresyjnie, poprawia nastrój, bierze udział w produkcji witaminy D, ale ma również negatywny wpływ na skórę. Niekontrolowana ekspozycja na światło słoneczne prowadzi do poparzeń, przyspiesza fotostarzenie skóry, przyczynia się do powstawiania zmian przed – i nowotworowych. Dlatego tak ważne jest, aby się przed nim chronić.

Filtr przeciwsłoneczny - chroni czy nie?

Zdecydowanie należy używać filtrów przeciwsłonecznych. Mają one za zadanie chronić przed negatywnym wpływem promieniowania UV na skórę. Występują 2 rodzaje filtrów: chemiczne i fizyczne. Filtry chemiczne absorbują energię niesioną przez UV i unieszkodliwiają ją. Filtry fizyczne z kolei stanowią fizyczną barierę, odbijają promienie UV z powierzchni skóry, działając jak mikrolustra. Stosowanie filtrów ochronnych jest ważne w każdym wieku, od wczesnego dzieciństwa do późnej starości. Zapobiega to nie tylko wczesnym skutkom niekontrolowanego wpływu słońca w postaci poparzeń, stanu zapalnego w obrębie poddanej skórze, ale także odległym skutkom w postaci m.in. nowotworów skóry. Udowodniono, że poparzenia słoneczne w dzieciństwie zwiększają ryzyko rozwoju czerniaka w wieku dorosłym.

Jak wybrać odpowiedni filtr?

Przede wszystkim należy zwracać uwagę jak szerokie spektrum UV obejmuje filtr. Jesteśmy przyzwyczajeni do UVB, ponieważ ten typ promieniowania daje namacalne efekty działania w postaci rumienia, opalenizny. Natomiast nie należy zapominać o UVA , promieniowaniu, które działa głębiej, aż do warstwy skóry właściwej. UVA jest promieniowaniem stałym i ma dużo poważniejsze działanie na skórę, ponieważ wnika głębiej i wyrządza większe szkody odległe w czasie. Dobry preparat fotoprotekcyjny powinien być fotostabilny i wodoodporny. Większość preparatów dostępnych w aptekach spełnia te funkcje. W zależności od stopnia ochrony stosujemy produkty o różnym wskaźniku SPF (jest to
wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej w zakresie UVB). Im jaśniejszy fototyp (tzn. jasna cera, włosy, oczy), tym wyższy faktor należy zastosować. Maksymalne oznaczenie to SPF 50+, co nie oznacza oczywiście stuprocentowej ochrony przed promieniowaniem UV.

Ważna jest odpowiednia ilość użytego preparatu (mg/cm2) oraz powtarzanie aplikacji w ciągu dnia w związku m.in. ze ścieraniem się kremu podczas pocenia. Ponadto nie zaleca się przebywania na słońcu w godz. 10-16, kiedy narażenie jest największe. U dzieci stosujemy kremy z SPF 50+- ze względu na cienką i jasna skórę, podobnie w różnych schorzeniach dermatologicznych ważne jest, by ta ochrona była maksymalnie wysoka.

Czym jest poparzenie słoneczne? Jak sobie z nim radzić?

Poparzenie słoneczne to stan zapalny w obrębie skóry, który powstał po zbyt długiej ekspozycji. W pierwszej kolejności dochodzi do powstania rumienia, następnie dołącza się palenie, pieczenie, bolesność przy dotyku. Często pacjenci widzą to po zejściu z plaży po przedawkowaniu słońca. To jest pierwszy stopień poparzenia słonecznego. Czasami zmiany są bardziej zaawansowane i dochodzi do wytworzenia pęcherzy - jest to 2-gi stopień poparzenia. To, co należy robić samodzielnie w razie poparzenia słonecznego to przede wszystkim chłodzić daną okolicę i stosować preparaty z panthenolem, łagodzące balsamy po opalaniu. Można zażyć także lek z grupy NLPZ( ibuprom, paracetamol) w celu wyhamowania reakcji zapalnej, jeśli zajęta jest duża powierzchnia. W nasilonych przypadkach konieczna może być wizyta u lekarza i zastosowanie specjalistycznych leków. Poparzenia słoneczne mogą mieć swoje skutki odległe, nawet po 10-15 latach - w postaci stanów przednowotworowych czy nowotworów skóry.

Jak zadbać o skórę w sezonie letnim, przy wysokich temperaturach?

Latem stawiajmy zatem na ochronę przeciwsłoneczną, na rozsądne opalanie z użyciem faktorów ochronnych. Ważne jest nawilżanie skóry, picie odpowiedniej ilości płynów oraz stosowanie antyoksydantów, które pomogą neutralizować skutki opalania. W przypadku występowania schorzeń dermatologicznych wskazane jest ustalenie z dermatologiem planu działania na lato, ponieważ nie wszystkie leki stosowane przez cały rok mogą być używane w okresie dużego nasłonecznienia. Czasami preparaty miejscowe czy stosowane ogólne w połączeniu ze słońcem mogą dawać niekontrolowane reakcje. Warto o tym także pamiętać.