- Łokieć tenisisty to przeciążeniowa choroba przyczepu mięśnia, którą jednak często dość łatwo i skutecznie można wyleczyć - mówi specjalista medycyny sportowej lek. Marcin Błoński z enel-sport. Sprawdź jakie są objawy i przyczyny łokcia tenisisty, jak przebiega leczenie i rehabilitacja. Czy łokcia tenisisty można uniknąć?

Łokieć tenisisty – przyczyny

Czym jest łokieć tenisisty?

Łokieć tenisisty to jedna z chorób przeciążeniowych, będąca entezopatią, czyli chorobą przyczepu, w tym przypadku dotyczy prostownika promieniowego nadgarstka, który przyczepia się w okolicy stawu łokciowego. Nazwa choroby powstała na skutek jej częstego występowania u osób, które amatorsko grają w tenisa. Nikt mający problemy ze zginaczami i prostownikami nie byłby w stanie wejść w tenisie na poziom profesjonalny, zawodowcy są natomiast tak wyćwiczeni, że nie dochodzi u nich do takich przeciążeń, które przytrafiają się amatorom. Sytuacja wygląda tu podobnie, jak przy zmęczeniowych złamaniach - amatorzy wchodzący na parametry profesjonalistów, którzy doszli do tego długą i systematyczną pracą, organizmu nie da się jednak oszukać. Jeśli nie mamy mięśni odpowiednio wzmocnionych, rozciągniętych i zarazem odpowiednio rozluźnionych, mięśnie podczas np. gry w tenisa szarpią za przyczep, co staje się przyczyną kłopotów.

Na czym polegają te kłopoty?

Można wytłumaczyć to na bardzo obrazowym przykładzie: jeśli wkręcimy w ścianę śrubę i przymocujemy do niej linę, którą będziemy mocno i wielokrotnie szarpać, w końcu śrubę wyrwiemy.Jeśli jednak do tej ściany przywiążemy gumę, którą w naszym przypadku jest elastyczny mięsień, możliwie rozciągnięty i silny, pomimo szarpania ze śrubą nic się nie stanie bo wszelkie siły będą wyładowywać się na tej gumie, czyli przy łokciu tenisisty - na elastycznym mięśniu a nie na jego sztywnym przyczepie. W ten sposób mięśnie chronią ten przyczep, ale ten mechanizm trzeba konsekwentnie wypracować, czego często brakuje właśnie w sporcie amatorskim.

Czy przyczyny łokcia tenisisty mogą być wyłącznie sportowe?

Nie, natomiast zawsze będą to sprawy przeciążeniowe. Kłopoty mogą pojawić się np. po przeprowadzce, często też pacjenci kojarzą początek choroby z jakąś monotonną czynnością, którą wykonywali w pracy czy w ogrodzie. Wykonuje się ruchy, do których organizm nie jest przyzwyczajony i najczęściej właśnie wtedy pojawia się ból. Może być to nawet przenoszenie jakiś przedmiotów, przemeblowanie albo też rozpoczęcie aktywności sportowej, do której organizm nie był przygotowany albo wysiłek nie był poprzedzony odpowiednią rozgrzewką.

Łokieć tenisisty – objawy

Jakie są objawy łokcia tenisisty

Przede wszystkim objawami “łokcia tenisisty” są bóle bocznego przedziału stawu łokciowego. Sama choroba dotyczy miejsca, gdzie mięsień przyczepia się do tzw. nadkłykcia kości ramiennej, bóle jednak najczęściej występują w pewnej odległości o tego miejsca. Ból pojawia się i promieniuje bardziej w stronę nadgarstka lub odwrotnie, w stronę ramienia. Dolegliwości bólowe rzadko pojawiają się w okolicach przyczepu, jeśli jednak lekarz podczas badania naciśnie okolice nadkłykcia, pacjent także poczuje, że jest problem. Ból może znikać gdy odpoczywamy i powracać, gdy ręka znów jest zmuszona do wysiłku, pojawia się także gdy pacjent zaciska pięść, do czego ten mięsień także jest potrzebny. 

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Jeśli bół pojawi się raz czy dwa i nie powróci, nie ma powodów do niepokoju. Entezopatie czyli choroby przyczepu mają jednak to do siebie, że często są przewlekłe, więc jeśli po przeciążeniu pojawi się ból, który utrzyma się dzień czy dwa dni, powinniśmy udać się do specjalisty, który zbada sytuację.

Czym grozi łokieć tenisisty?

Łokieć tenisisty grozi przede wszystkim przewlekłością tej choroby. Jeśli odpowiednio szybko nie włączymy leczenia, ból i chorobę będzie nam dużo trudniej opanować. W odróżnieniu od innych entezopatii, łokieć tenisisty leczy się dosyć dobrze, są rozmaite metody, które potrafią dać dosyć dobry skutek. Nie warto więc zwlekać z wizytą u lekarza ortopedy, im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na szybkie i skuteczne efekty. Warto o tym pamiętać, bo ta choroba występuje, wbrew pozorom dość powszechnie - uważa się, że statystycznie jedna osoba na 150, przynajmniej raz w życiu zachoruje na łokieć tenisisty. Wcale nie trzeba uprawiać sportu by zachorować, wręcz odwrotnie, dobrze i rozsądnie prowadzone treningi dają ochronę przed wieloma chorobami, także przed tą, warunkiem jest jednak odpowiednie przygotowanie i natężenie naszej aktywności. 

Łokieć tenisisty – leczenie

Jak wygląda leczenie łokcia tenisisty?

Zacznijmy od tego, że łokieć tenisisty trzeba najpierw zdiagnozować. Ta entezopatia daje się akurat dość łatwo rozpoznać na podstawie badania klinicznego, odpowiednich testów, czy odpowiednich ruchów ortopedy, który diagnozuje chorobę. Posiłkować można się badaniami takimi jak USG czy RTG, jednak to dzieje się z reguły, gdy choroba jest już zaawansowana, np. na skutek zaniedbania pacjenta. Leczenie jest zróżnicowane od tego, czy jest to łokieć tenisisty ostry czy przewlekły. Moze temu towarzyszyć też obrzęk i stan zapalny, wtedy możemy stosować specjalną opaskę na rękę, zakładaną jednak nie w miejscu bólu lecz w połowie przedramienia. Taka opaska uciska mięśnie i sprawia, że “nie szarpią” on tak intensywnie za przyczep. Podstawą leczenia jest odciążenie tej ręki, chłodzenie, w zależności od stopnia zaawansowania choroby lekarz ortopeda może zalecić leki przeciwbólowe lub przeciwzapalne. Przede wszystkim jednak, zaleceniem jest to, do czego my, lekarze medycyny sportowej, przykładamy wielką wagę - odpowiednia fizykoterapia. To rehabilitant popracuje nad tym mięśniem, wzmocni go i nieco rozluźni, wykorzystuje się także rozmaite zabiegi, jak np. jonoforezę. Celem tych wszystkich działań jest przyspieszenie gojenia mikrourazu czy mikrourazów powodujących łokieć tenisisty. Mamy zatem kolejne stopnie tego leczenia: najpierw odciążenie, chłodzenie, opaska tenisisty, potem rehabilitacja, a jeśli to wciąż za mało, wdraża się doustną farmakoterapię. Jeśli wciąż nie ma zadowalających efektów, można stymulować gojenie, choć nad sposobami tej stymulacji wciąż toczy się dyskusja. W tej chwili, zaleca się podawanie czynników wzrostu, które powodują że komórki w miejscu dotkniętym chorobą bardziej się mnożą i produkują więcej kolagenu. W ostateczności, kiedy leczenie nie przynosi spodziewanych efektów w ciągu 6-12 miesięcy, stosuje się leczenie operacyjne (chirurgia ręki) polegające na wycięciu niewydolnej blizny, która tam powstałą. Z reguły jednak, udaje się tego uniknąć, prawidłowo leczony łokieć tenisisty udaje się najczęsciej naprawić w ciągu kilku tygodni.

Jak uniknąć łokcia tenisisty?

Nie ma niezawodnego sposobu, by wykluczyć wystąpienie łokcia tenisisty, podstawą jest jednak dobre przygotowanie do aktywności fizycznej, czy to w sporcie czy w pracy. Rozgrzewka, rozciąganie i regularne ćwiczenia to absolutna podstawa. Chodzi o to, by nagle nie zmusić mięśni do wysiłku, do którego nie były przystosowane, bo to właśnie jest najczęściej spotykaną przyczyną kłopotów z łokciem tenisisty, warto o tym pamiętać!

Sprawdź czym jest zespół cieśni nadgarstka!