Jak zminimalizować ryzyko upadku osób starszych?

Minimalizacja ryzyka upadków u osób starszych to ważny element w trosce o seniorów. Warto wiedzieć co i dlaczego stanowi zagrożenie oraz w jaki sposób możemy pomóc. Na najważniejsze pytania odpowiada fizjoterapeuta Enel-sport mgr Maciej Kostewicz.

 Jakie czynniki ryzyka upadku najczęściej występują u osób starszych?

 Upadki są istotnym problemem zdrowotnym w populacji osób starszych. Powodowanesą przez różnorodne czynniki :

• wewnętrzne - związane z samym procesem starzenia się organizmu i chorobami (osłabienie siły mięśniowej kończyn dolnych, zawroty głowy, problemy z narządem wzroku, konieczność używania pomocy do poruszania się)
• zewnętrzne - środowiskowe.

 Wraz z ilością czynników wzrasta ryzyko upadku. Przepisując osobom starszym różne leki należy zwrócić uwagę nie tylko na możliwe korzyści zdrowotne, lecz także ich działania niepożądanew tym zwiększanie ryzyka upadków i złamań.

 Do jakich urazów dochodzi najczęściej?

 Dane epidemiologiczne wskazują, że 3 do 5% upadków kończy się złamaniami, a do najczęściej spotykanych należą: szyjka kości udowej, kręgosłup, przedramię, kostka, podudzie, miednica, szyjka kości ramiennej czy ręka. Upadki najczęściej zdarzają się w domu pacjenta lub jego najbliższym otoczeniu. Oprócz urazów ortopedycznych należy także wymienić inne schorzenia, które mogą wystąpić po upadku: krwiaki, stłuczenia, naciągnięcia mięśni oraz urazy czaszki (wstrząśnienia mózgu, krwotoki śródczaszkowe), których konsekwencje można dostrzec po pewnym czasie od urazu.

Warto zwrócić także uwagę na tzw. zespół poupadkowy, spowodowany strachem przed kolejnym upadkiem, który przejawia się ograniczeniem codziennej aktywności ruchowej, by zminimalizować prawdopodobieństwo ponownego wystąpienia upadku.

Co jest najczęstszym powodem zawrotów głowy i zaburzeń równowagi u osób starszych?

Bardzo często zaburzenia równowagi i zawroty głowy wywoływane są przez schorzenia laryngologiczne. Inną przyczyną może być niedotlenienie mózgu, które jest spowodowane odkładaniem się blaszek miażdżycowych w ścianach tętnic zwężając je, uniemożliwiając przepływ utlenowanej krwi do mózgu, a także zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa szyjnego. Niekorzystne zmiany naczyniowe może powodować również nieleczona cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze. W takich przypadkach najskuteczniejszym sposobem złagodzenia uciążliwych zawrotów głowy i zaburzeń równowagi jest leczenie kardiologiczne i przeciwcukrzycowe. Trzeba również dbać o ciągłe obniżenie poziomu cholesterolu we krwi.

 W jak sposób można zapobiegać upadkom osób starszych?

 Ważne jest dostosowanie wnętrza do potrzeb osoby starszej, by czuła się komfortowo i bezpiecznie.

• Wyposażenie mieszkania w poręcze czy uchwyty łazienkowe, podpórki zdecydowanie ułatwi funkcjonowanie
• Dobre oświetlenie mieszkania, półmrok stanowi pole do upadku seniora
• Usunięcie dywaników, mat, wszystkich przedmiotów, na których osoba starsza może się poślizgnąć lub o co mogłaby się potknąć.
• Obuwie- miękkie kapcie, klapki lub buty na obcasie, zwłaszcza źle wyprofilowane, zwiększają ryzyko upadku seniora. Buty powinny być wygodne, przylegać do stopy. Najlepiej, aby nie miały sznurówek i były łatwe do zakładania.

• Zaopatrzenie seniora w sprzęt pomocniczy (np. laski, balkoniki- stanowią one dodatkowy punkt podparcia)
• W wypadku pogorszenia stanu zdrowia należy wysłać osobę starszą do lekarza, może to być związane ze zmodyfikowaniem dawki przyjmowanych leków
• Praca nad sprawnością fizyczną
• Edukacja pacjenta i rodziny ukierunkowana na bezpieczne zachowania

Mgr Maciej Kostewicz, Enel-sport

 Ukończył Akademię Wychowania Fizycznego w Warszawie na kierunku fizjoterapia. Obecnie studiuje na Wydziale Lekarskim na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Skończył kurs Dynamic Tapingu. Jest certyfikowanym terapeutą metody FDM, która polega na leczeniu zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego technikami powięziowymi. Był na stypendium w klinice fizjoterapeutycznej w Wiedniu, gdzie ukończył kurs EMS training oraz MILON training.