Ból głowy, katar, lekka gorączka - jeszcze rok temu nie budziłyby żadnych wątpliwości. Po prostu zwykłe przeziębienie, które zdarza się bardzo często w okresie jesienno- zimowym. Jednak pandemia COVID-19 stawia te objawy w zupełnie innym świetle. Ciężko jest nie podejrzewać w obecnej sytuacji zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Dlaczego tak łatwo pomylić przeziębienie z chorobą wywołaną przez koronawirusa? Czy istnieje pewny sposób na odróżnienie tych dwóch chorób? Dowiedz się, co może wskazywać, że to jednak zwykłe przeziębienie i co zrobić, gdy nie masz tej pewności.

Przeziębienie a koronawirus - objawy

Do najbardziej charakterystycznych objawów koronawirusa zaliczamy:

  • kaszel,
  • gorączkę,
  • duszność,
  • utratę węchu o nagłym początku,
  • utratę smaku o nagłym początku.

Praktycznie wszystkie te objawy można zaobserwować w przypadku zwykłego przeziębienia. Nie powinno to dziwić, ponieważ wśród wirusów wywołujących chorobę przeziębieniową, 10-15 % stanowią właśnie różne rodzaje koronawirusów, jednak, mimo że należą do tej samej rodziny co SARS-CoV-2, nie mają potencjału pandemicznego i wywołują zwykle niegroźne dla życia przeziębienie. Innymi czynnikami etiologicznymi mogą być:

  • rynowirusy,
  • wirusy grypy i grypy rzekomej,
  • wirus RS,
  • adenowirus,
  • enterowirusy.

Kluczem do odróżnienia tych dwóch chorób może być nasilenie i charakter objawów. W przypadku przeziębienia kaszel będzie raczej łagodny i z tendencją do przechodzenia z suchego w wilgotny, produktywny z odkrztuszaniem wydzieliny. Rzadko będzie towarzyszyć mu duszność. Natomiast w przypadku koronawirusa występuje suchy, męczący kaszel, utrudniający oddychanie. Dodatkowo w przebiegu COVID-19 dochodzi do zapalenia płuc, co daje charakterystyczny obraz w RTG oraz objawy osłuchowe. 

Gorączka w przebiegu przeziębienia pojawia się rzadko, a jeśli już to zwykle jest niewielka i wrażliwa na działanie leków przeciwgorączkowych. Natomiast temperatura ciała znacznie przekraczająca 38 °C oraz utrzymująca się dłużej niż 3 dni i nie spadająca po ogólnodostępnych środkach przeciwgorączkowych jest alarmującym objawem, który raczej będzie wskazywał na zakażenie wirusem SARS-CoV-2.

Utrata węchu i smaku, często może być jedynym objawem COVID-19, zwłaszcza u młodych osób. Występuje ona nagle i nie jest związana z nieżytem nosa. Spowodowane jest to wysoką ekspresją receptora ACE2 (enzym konwertujący angiotensynę 2) w komórkach nabłonka nosa, przez co wirus może być wychwytywany w dużych ilościach i atakować opuszki węchowe, upośledzając działanie drogi węchowej. Natomiast upośledzenie węchu i smaku występujące w chorobie przeziębieniowej jest związane z katarem, który bardzo często towarzyszy tej infekcji. Zwykle początkowo jest wodnisty, ale w przebiegu choroby staje się gęstą, ropną wydzieliną (co wcale nie oznacza, że jest pochodzenia bakteryjnego), prowadząc do uczucia zatkania nosa oraz zaburzeń węchowych i smakowych. Jednak trzeba pamiętać, że katar nie wyklucza zakażenia SARS-CoV-2, jak początkowo myślano.

W trakcie trwania pandemii odkrywano coraz to więcej objawów, które może wywoływać koronawirus. Dużą grupę stanowią objawy żołądkowo - jelitowe, w postaci nudności, wymiotów czy biegunek, spowodowanych wysokim stężeniem receptorów ACE2 w nabłonku jelit i śródbłonku naczyń podśluzówkowych narządów przewodu pokarmowego. Często jest to jedyna manifestacja choroby i nie towarzyszą jej żadne objawy z układu oddechowego. Natomiast w przypadku przeziębienia takie objawy z reguły nie występują.

Zwykle każdej chorobie towarzyszy złe samopoczucie, zmęczenie i bolesność mięśni. Ciężko jest więc różnicować te dwie jednostki pod tym kątem, ponieważ każdy ma inną tolerancję na ból czy chorobę. Jednak bardzo nasilone objawy, które nigdy wcześniej nie towarzyszyły nam podczas przeziębień, mogą być wskazówką do podejrzewania COVID-19.

Bardzo istotną różnicą między przeziębieniem a COVID-19 jest czas rozwoju infekcji i jej trwania. Do wystąpienia pierwszych objawów po ekspozycji na wirus SARS-CoV-2 zwykle potrzeba od 2 do nawet 14 dni. W przypadku wirusów wywołujących przeziębienie, ten czas jest zdecydowanie krótszy i nie przekracza trzech dni. Również krótszy jest czas trwania przeziębienia. Do największego nasilenia objawów dochodzi około 3 dnia choroby, które następnie stopniowo zanikają w ciągu 7-10 dni od początku zachorowania. W przypadku koronawirusa 8. doba jest krytyczna, a choroba zwykle trwa około 14 dni, nawet do 21.

Przeziębienie czy koronawirus - co robić, jeśli nie masz pewności?

Gdy wystąpią objawy budzące nasze wątpliwości, należy skontaktować się z lekarzem, który oceni nasz stan zdrowia i powie nam jak powinniśmy postępować. Jedynym pewnym sposobem na 100 % odróżnienie zwykłego przeziębienia od zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 jest wykonanie testu PCR. Jednak często testy te są nieosiągalne ze względu na swoją stosunkowo wysoką cenę, gdy wykonywane są prywatnie lub brak skierowania od lekarza pierwszego kontaktu, ponieważ nie występują specyficzne objawy. Dlatego, jeśli nie mamy pewności, powinniśmy pozostać w domu, co najmniej do momentu ustąpienia objawów. Ważne jest zachowywanie wszelkich środków ostrożności zapobiegających rozprzestrzenianiu się wirusa. Należy przede wszystkim:

  • myć ręce ciepłą wodą z mydłem lub je dezynfekować,
  • zakrywać usta i nos dobrze przylegającą maseczką,
  • zachowywać dystans, co najmniej 2 m, a w przypadku objawów budzących nasze wątpliwości unikać, kontaktu z innymi ludźmi i postarać się izolować nawet od domowników.

Należy pamiętać, że pomimo panującej pandemii, przeziębienie to nadal najczęstsza dolegliwość w okresie jesienno - zimowym. Dlatego często odpoczynek, odpowiednia ilość snu i ograniczenie stresu mogą spowodować ustąpienie wszelkich wątpliwych objawów.

Źródła:

  1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/coronavirus/in-depth/covid-19-cold-flu-and-allergies-differences/art-20503981
  2. https://intermountainhealthcare.org/blogs/topics/live-well/2020/03/whats-the-difference-between-a-cold-the-flu-and-coronavirus/
  3. Szczeklik A., Gajewski P. Interna Szczeklika. Kraków 2020, wyd. 11. ISBN: 978-83-7430-628-7
  4. Informacje ze strony CDC Centers for Disease Control and Prevention https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-nCoV/index.html