Problem paluchów koślawych, nazywanych potocznie halluksami, dotyka wielu osób. O schorzeniu rozmawiamy ze specjalistą ortopedii i traumatologii dr n. med. Cezarym Michalakiem.

 

- Czym są "popularne" halluksy?
 
- Paluchy koślawe są częstą deformacją przodostopia (przedniej części stopy) polegającą na odchyleniu dużego palca w stronę boczną. Potocznie mówi się: halluksy. Skąd się to wzięło? Po łacinie hallux oznacza paluch, duży palec stopy. Innymi słowy palec pierwszy stopy. Prawidłową nazwą choroby jest paluch koślawy, hallux valgus. Z takim schorzeniem mamy do czynienia, gdy paluch odchylony jest o około 15 stopni i więcej w stronę boczną. W wyniku podrażnień tej okolicy dochodzi do stanów zapalnych, bólów, zaczerwienienia skóry, obrzęków, a niekiedy nawet do infekcji. Można rozróżnić kilka stopni deformacji koślawej palucha, a określamy je jako: lekki, średni i ciężki. Największą deformacją palucha, jaką operowałem, z dobrym zresztą skutkiem, było odchylenie około stu stopni, więcej niż kąt prosty.
 
- Co powoduje występowanie paluchów koślawych i u kogo są najczęsciej spotykane?
 
- Bardzo dużą rolę odgrywają czynniki dziedziczne. Mówi się, że w około 80 procentach przypadków osób z paluchami koślawymi występowały one w rodzinie. Zdecydowaną większość chorych stanowią kobiety, to aż 80-90 procent. Mają one słabszą budowę stawów, częściej u kobiet występuje tzw. wiotkość więzadłowa, czyli stawy mają zwiększoną ruchomość. Mięśnie w stopie też są słabsze. Do tego dochodzi noszenie niefizjologicznego obuwia. W moim odczuciu ma to kolosalne znaczenie. Niebezpieczną tendencją jest noszenie przez dorastające dziewczynki obcasów. Widziałem nawet około czteroletnią dziewczynkę, na prawie 10-centymetrowych obcasach. To musi spowodować trwałą deformację rosnącej stopy dziecka. Czynnikiem zwiększającym ryzyko palucha koślawego są też pozycja stojąca w pracy oraz otyłość. Ciekawostką jest, że w populacjach chodzących boso paluch koślawy występuje rzadko. Z kolei w krajach, gdzie za ładne uważa się małe stopy (w Chinach i Japonii) deformacja jest częsta.
 
- Kiedy powinno się operować paluch koślawy?
 
 - Klasycznie uważa się, że należy przeprowadzić zabieg, gdy występuje ból, niemożność noszenia zwykłego obuwia, zaburzenia chodu; względy estetyczne są na końcu. Dość często jednak, co bywa zadziwiające, spotykam się z pacjentami mającymi duże odchylenie palucha, ale na propozycję zabiegu odpowiadają, że ich to nie boli. Paluch bywa zaczerwieniony i odchylony, ale subiektywnie niebolesny. Niestety odwlekanie zabiegu stwarza niebezpieczeństwo, gdyż deformacja typu palucha koślawego z reguły postępuje i ulega pogorszeniu. Na skutek nieprawidłowych obciążeń powstają zmiany zwyrodnieniowe. 
Zawsze przy kwalifikacji do operacji staramy się obiektywizować obserwacje. Pomocne może być badanie chodu, czyli badanie pedobarograficzne. Nie zaleca się operacji halluksów jedynie ze względów estetycznych. Należy pamiętać, że zabieg przy niewielkich zmianach jest mniej rozległy, a czas rekonwalescencji krótszy.

 

Dr n. med. Cezary Michalak - jest specjalistą w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządów ruchu, absolwentem Akademii Medycznej w Warszawie. Doświadczenie zdobywał także w Hiszpanii, Austrii, Belgii i Holandii. Jest autorem publikacji dotyczących między innymi reumatoidalnych znieksztalceń stóp. Wykonuje zabiegi ortopedyczne z zakresu chirurgii stopy. Przyjmuje pacjentów także w jezyku hiszpańskim, angielskim i niemieckim, w warszawskich oddziałach Blue City i Centrum.