Rwa kulszowa (łac. ischias) – podobnie jak rwa udowa – to bardzo bolesna dolegliwość, spowodowana drażnieniem nerwu kulszowego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Rwę kulszową można leczyć zachowawczo i nie zawsze wymaga ona zabiegu operacyjnego.

Rwa kulszowa, udowa i ramienna – wszystkie te schorzenia są wywoływane drażnieniem nerwów w poszczególnych partiach ciała, najczęściej na skutek zmian zwyrodnieniowych oraz kontuzji. Rwa kulszowa jest wynikiem drażnienia korzenia nerwu kulszowego w obrębie odcinka lędźwiowego kręgosłupa. To powoduje charakterystyczne objawy w kończynach dolnych – bóle, drętwienia i mrowienia. Może się to również wiązać z osłabieniem siły mięśniowej lub brakiem odruchu kolanowego czy odruchu ze ścięgna Achillesa.

Rwa kulszowa – przyczyny

Sama kompresja korzenia nerwu kulszowego nie musi wynikać wyłącznie z ucisku mechanicznego, np. przez uszkodzony krążek międzykręgowy. U osób w starszym wieku osteofity (narośla kostne) mogą zmniejszać przestrzeń otworu międzykręgowego i tym samym zwiększać kompresję na nerw.

Przyczyny rwy kulszowej nie muszą mieć zawsze podłoża mechanicznego. Bywają nią również zaburzenia biochemiczne, takie jak drażnienie receptorów bólu zawartych w obrębie włókien nerwowych, które są uwrażliwione z powodu zbędnych produktów przemiany materii gromadzących się w zdegenerowanym dysku. Gdy się kumulują, drażnią receptory nerwowe i występują objawy podobne do rwy kulszowej wywołanej mechanicznie (czyli poprzez ucisk na korzeń nerwu kulszowego).

Rwa kulszowa – objawy

Główne objawy rwy kulszowej to wszelkiego rodzaju mrowienia i drętwienia w nodze, czyli tzw. parestezje. U pacjentów występują dolegliwości bólowe, czasami również brak siły mięśniowej. Możliwa jest też tzw. opadająca stopa, a więc sytuacja, w której dochodzi do znaczącej kompresji nerwu i pacjent nie może stanąć na piętach. Charakterystyczny jest także tzw. objaw Lasegue'a polegający na niemożności podniesienia kończyny dolnej w pozycji leżącej.

W bardziej zaawansowanych stadiach mogą też wystąpić poważniejsze zaburzenia funkcjonowania zwieraczy. Dochodzi do nietrzymania moczu czy stolca, a wszystko to łączy się ze sporym dyskomfortem bólowym. Najczęściej bóle pojawiają się rano, ale – co zaskakujące – nie muszą być zlokalizowane w kręgosłupie. Mogą promieniować do pośladka albo kończyny dolnej.

Rwa kulszowa – leczenie drętwienia i mrowienia nogi

Diagnostyką i terapią rwy kulszowej najczęściej zajmuje się neurolog. Leczenie rwy kulszowej zależy od stopnia zaawansowania objawów. W przypadku drętwienia i mrowienia nogi zastosowanie znajduje leczenie zachowawcze, czyli:

  • różnego rodzaju ćwiczenia na rwę kulszową,
  • praca manualna,
  • rehabilitacja ortopedyczna,
  • techniki fizjoterapeutyczne,
  • praca osteopatyczna.

Rwa kulszowa – leki

Leczenie rwy kulszowej obejmuje oczywiście stosowanie odpowiednich środków farmakologicznych. Często stosowane doraźnie leki na rwę kulszową to m.in. naproksen, meloksykam, diklofenak oraz ketoprofen – mają działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne.

Rwa kulszowa – zastrzyki

Leczenie rwy kulszowej może obejmować wykonywanie przez lekarza różnego rodzaju zastrzyków – w tej formie pacjentowi podaje się leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, rozluźniające i przeciwobrzękowe. Ze względu na miejsce podania mogą to być zastrzyki domięśniowe lub nadtwardówkowe.

Rwa kulszowa – ile trwa?

W większości przypadków tego typu leczenie rwy kulszowej jest skuteczne. Warto jednak pamiętać, że dolegliwości mogą się utrzymywać nawet przez kilka tygodni. Należy też mieć świadomość, że jeśli u pacjenta występują neurologiczne objawy rwy kulszowej, takie jak nietrzymanie moczu czy opadająca stopa, konieczne jest już leczenie operacyjne.

Co zrobić, gdy musimy się zmagać z rwą kulszową? – Najskuteczniejsze będą wizyta u specjalisty i praca manualna, ale możemy też sami postarać się o zmniejszenie bólu – mówi Sebastian Olejniczak, osteopata.