Sprawdź jakie są objawy depresji. Kiedy obniżenie nastroju powinno skłonić nas do konsultacji z lekarzem? W jaki sposób rozpoznaje i diagnozuje się depresje? Tłumaczy prof. dr hab. Ewa Mojs, kierownik Zakładu Psychologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Czym jest depresja?

Depresja jest zaburzeniem nastroju. Choroba ta powoduje, ze człowiek traci energię życiową, ma niską gotowość do działania i wykonywania swoich ról, życiowych czy zawodowych. Depresja może objawiać się w rozmaity sposób, w zależności od czasu i nasilenia choroby. 

Inaczej jest jest przypadku trwającej wiele miesięcy depresji endogennej, spowodowanej zmianami  w pracy mózgu, inaczej gdy depresja pojawia się sezonowo. W przypadku sezonowych zmian nastroju objawy mijają praktycznie samoistnie lub po niewielkich interwencjach. Poza tym depresja może nas dotknąć na przykład w związku z różnymi trudnymi życiowymi zdarzeniami, które kumulując się w krótkim czasie, powodują poczucie niepowodzenia, porażki, nieprzystosowania. Wtedy pojawiają się objawy depresyjne. Inny rodzaj depresji może pojawić się u kobiety po porodzie, kiedy zaburzenia hormonalne mogą powodować poważne zmiany nastoju, brak chęci do aktywności, do życia, opiekowania sie maleństwem. Jeszcze inaczej będzie objawiać się depresja, która jest następstwem innej choroby psychicznej, np. schizofrenii.

Jak można rozróżnić objawy depresji od przejściowego złego nastroju?

Depresję, jak każdą chorobę, powinien rozpoznać lekarz. Ważne jest pytanie kiedy zgłosić się do lekarza dostrzegając u siebie objawy depresyjne. Nauka mówi, że jeśli obniżenie nastroju, niechęć do życia, brak odczuwania radości, poczucie mniejszej wartości trwają dłużej niż dwa tygodnie,  to jest to wskaźnik do tego, by poszukać konsultacji lekarskiej. Zadaniem specjalisty jest wtedy przeprowadzenie dokładnego wywiadu dotyczącego życiowych trudności i objawów, które są klasyfikowane, dzięki czemu wiemy z jakim rodzajem depresji będziemy się mierzyć. Czy to choroba, która wymaga wsparcia psychologicznego lub psychoterapii, czy w leczeniu będzie stosować się także środki farmakologiczne. 

Jakie objawy depresji możemy jeszcze zdiagnozować?

Prócz złego nastroju, utraty energii i braku chęci do życia pojawiają się także inne objawy. Warto zwrócić uwagę na narastające poczucie winy i nieadekwatności bycia w danej sytuacji. Na narastające poczucie niskiej wartości, kiedy człowiek czuje się coraz gorszy od innych, bo wycofuje się z wielu sytuacji i doświadcza porażek, które siłą rzeczy odnosi do siebie i wówczas samoocena cały czas spada. Ta grupa objawów, to jednak tylko objawy psychiczne, a są też objawy wegetatywne.

Występują fizjologiczne objawy depresji?

Tak, wśród tzw. objawów wegetatywnych możemy wymienić choćby problemy z zasypianiem i zaburzenia snu, sen ma charakter nieciągły, łatwo go przerwać, mogą też pojawić się nocne koszmary, które potem przeżywa się w ciągu dnia. Może pojawić się zaburzenie jedzenia, brak apetytu, różnego rodzaju dolegliwości gastryczne. Objawem depresji może być także nadwrażliwość emocjonalna, nadpobudliwość, człowiek staje się bardziej rozdrażniony. Wystąpić mogę też dolegliwości bólowe o nieustalonej przyczynie albo obniżenie odporności i zwiekszona podatność na choroby.  Zwykłe infekcje, które powinny trwać kilka dni mogą przeradzać się w wielotygodniowe, np. katar, może nas trzymać przez długi czas bez istotnej przyczyny.  

Są więc objawy psychologiczne, związane z przekonaniami na temat siebie i świata, objawy emocjonalne i objawy fizjologiczne, łącznie z obniżeniem libido. 

Jak zatem rozpoznać depresję?

Obraz objawów depresji może być, jak widać, być bardzo zróżnicowany, dlatego zadaniem jest to zadanie dla lekarza. Przede wszystkim trzeba rozpoznać czy rodzaje objawów i ich czas trwania kwalifikują się do zdiagnozowania depresji, jeśli tak to jakiego typu. Lekarz bada też, czy przyczyna jest egzogenna, czyli spowodowana czynnikami zewnętrznymi jak np. nagromadzenie trudnych życiowych zdarzeń, czy też objawy narastają pomimo braku tego rodzaju czynników. Wtedy kolejnym krokiem jest już podjęcie leczenia i powrót do zdrowia.