Ból kolan może pojawić się w każdej grupie wiekowej. Z różnych przyczyn, dolegliwości bólowe sa odczuwane np. przy zginaniu kolana lub po aktywnosci fizycznej, dowiedz się dlaczego! Na najważniejsze pytania dotyczące bólu kolan odpowiad specjalista ortopedii, lek. PawełWojański z enel-med. Sprawdź jakie są przyczyny bólu kolana i jak wygląda leczenie. Kiedy w powrocie do zdrowia pomoże fizjoterapia, kiedy potrzebne będzie leczenie operacyjne?

Ból kolan - przyczyny

Przede wszystkim ból kolan jest objawem, który może pojawić się u osób w praktycznie każdej grupie wiekowej. Może dotyczyć dzieci, młodzieży, młodych dorosłych czy seniorów. Przyczyny bólu kolana mogą być bardzo różne: mogą być to zmiany związane z przeciążeniem stawu, zmiany po urazach, czy zmiany związane z chorobą zwyrodnieniową. Przyczyny bólu kolan mogą być rozmaite, jest ich sporo i często trudno jednoznacznie określić jedną, konkretną przyczynę, która spowodowała chorobę i ból. U dzieci mogą być to zmiany związane z wadami postawi, z wadliwym ustawieniem kończyn, ze skoliozą, z nieprawidłowym obciążaniem stawów. 

Zmiany przeciążeniowe, dotykają nie tylko osób, które ciężko pracują fizycznie, ale też tych, które mają pracę przewlekle stojącą. Kolejna grupa, to ludzie, którzy nie dostosowują swojej aktywności fizycznej do indywidualnych warunków i swojego stanu swojego zdrowie. Bóle związane ze zmianami pourazowymi najczęściej występują u ludzi aktywnych, sportowców amatorów, którzy jednak miewają problemy właśnie z dostosowaniem aktywności do możliwości i ograniczeń swojego ciała, czego efektem może być np. skręcenie. U osób starszych, najczęściej spotykaną przyczyną bólu kolana jest choroba zwyrodnieniowa stawów, czyli zużywanie się chrząstki stawowej i zmiany zapalne. Bóle mogą pojawiać się także w przypadku chorób zapalnych, takich jak łuszczycowe lub reumatoidalne zapalenie stawów. 

Ból kolana przy zginaniu

Kolano, które boli, daje dolegliwości bólowe zarówno przy zginaniu jak i przy wyprostowanej nodze. Niezależnie od rodzaju bólu w kolanie, podstawową rolę w rozpoznaniu choroby pełni badanie kliniczne przeprowadzone, które przeprowadza lekarz ortopeda. Trzeba zebrać wywiad lekarski i dokładnie obejrzeć staw kolanowy: czy jest zaczerwieniony, czy jest obrzęk, czy pojawiły się oznaki stanu zapalnego. Czy występuje ocieplenie okolicy tego stawu? Lekarz musi dowiedzieć się jak długo występują dolegliwości, jaki jest charakter bólu, czy boli bardziej w dzień czy w nocy, po wysiłku czy w stanie spoczynku. Wywiad lekarski jest ważny, po nim przychodzi czas na badania kliniczne. Wykonuje się różne testy i badania i dopiero po nich lekarz może postawić diagnozę, zalecić dodatkowe badania lub wdrożyć leczenie. 

Ból kolan po bieganiu

Jeśli dolegliwości bólowe pojawiają się po wysiłku fizycznym, choć nie doszło do żadnej kontuzji czy urazu, w pierwszym rzędzie można zastosować leki przeciwzapalne. Pomóc mogą lodowe okłady i maści o podobnym działaniu, po czym możemy odczekać tydzień lub dwa, odpocząć i zobaczyć czy dolegliwości mijają. Przy uprawianiu sportu bóle kolan pojawiają się najczęściej w wyniku przeciążenia, dlatego właśnie odpoczynek może być tu niezwykle ważny - warto dać odpocząć swoim kolanom, odpuszczenie aktywności często przynosi pożądane efekty. Najlepiej jednak zgłosić się do lekarza i wykonać choćby te najprostsze, podstawowe badania kliniczne, które pozwolą specjaliście na wstępną ocenę sytuacji. 

Inaczej sytuacja wygląda przy ciężkich urazach, urazy skrętnych, powstałych podczas jazdy na rowerze czy na nartach, lub przy uprawianiu dyscyplin takich jak tenis czy squash. To sporty, który mocno obciążają staw kolanowy i jeśli dochodzi do urazu, pojawia się mocny ból i niemożność obciążania tej kończyny, należy możliwie szybko zgłosić się do lekarza ortopedy. Pacjenci często opisują sytuację, kiedy uraz powoduje poczucie niestabilności kolana, nie warto zwlekać, trzeba skorzystać z pomocy specjalisty, najlepiej natychmiast. Wykonuje się badanie kliniczne i choć może okazać się, że kolano jest tylko mocno naciągnięte lub skręcone, stąd daje dolegliwości bólowe, też może też okazać się, że potrzebne będzie leczenie operacyjne. Dlatego właśnie po urazie nie powinno się odkładać wizyty w lekarskim gabinecie. 

Ból kolan - leczenie

Leczyć bóle kolan możemy leczyć zarówno zachowawczo jak i operacyjnie. Wszystko zależy od przyczyn choroby, możliwości są rozmaite. Przy bólach wynikających z przyczyn przeciążeniowych, czyli fizycznej pracy, albo większej niż zwykle dawce wysiłku, podstawowym sposobem na zmiejszenie dolegliwości bólowych będzie odpoczynek. Zadziałają okłady z lodu, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, jednak warunkiem powrotu do zdrowia będzie oszczędzenie kolanom wymagającej aktywności i właśnie, często niedoceniany odpoczynek. Jeśli chodzi o pourazowe bóle kolan, wszystko zależy od tego, co było lub jest w kolanie uszkodzone. Jeśli na podstawie badań diagnostycznych lekarz stwierdzi, że kolano nie jest już poważnie uszkodzone i nie jest wymagane dalsze leczenie operacyjne,  w zasadzie odpoczynek  i leki przeciwbólowe powinnny być podstawą działania. Warto zaznaczyć, że w przypadku bólu pourazowego, okres powrotu do zdrowia, trwa dłużej niż przy zmianach przeciążeniowych. Lekarze zapisują też pacjentom rehabilitację, czy to zabiegi fizjoterapeutyczne czy indywidualną pracę z rehabilitantem, co wspomaga ustąpienie właściwości bólowych. Jeśli w badaniach wykonywanych u pacjentów z pourazowym bólem kolan, wykryje się uszkodzenia, które wymagają dalszej interwencji, jet kilka możliwości. W zależności od uszkodzenia, wymagana może być tylko fizykoterapia, potrzebna może być artroskopia czy w najpoważniejszych przypadkach otwarta rekonstrukcja. 

Osoby po 50. roku życia, które cierpią na ból związany przeważnie ze zwyrodnieniami stawu kolanowego, to pacjenci, którym lekarze najczęściej zalecają fizykoterapię lub fizjoterapię, która jest tu bardzo pomocna. Można stosować także leki przeciwzapalne, lub iniekcję kwasu hialuronowego. W zaawansowanych zwyrodnieniach, decydujemy się na to, by pacjenta zakwalifikować do endoprotezy danego stawu.