Choroba hemoroidalna należy do najpowszechniejszych patologii proktologicznych na świecie. Często mówi się o występowaniu hemoroidów, które są wstydliwą dolegliwością. Dowiedz się więcej na temat niepokojących objawów i leczenia hemoroidów.

Hemoroidy – jak powstają?

Należy podkreślić, że hemoroidy, nazywane inaczej guzkami krwawniczymi, są prawidłowymi strukturami anatomicznymi, występującymi w końcowym odcinku jelita grubego. Ich budowa umożliwia prawidłowe trzymanie gazów i stolca. Są strukturą naczyniową  jako podśluzówkowe połączenia tętniczo-żylne końcowych gałęzi tętnicy odbytniczej górnej. W momencie działania niekorzystnych czynników może dojść do poszerzenia się splotów żylnych, powodując takie objawy jak: uczucie dyskomfortu, świądu, pieczenia i podkrwawianie przy oddawaniu stolca. Choroba hemoroidalna jest najbardziej rozpowszechnioną patologią proktologiczną w społeczeństwie świata zachodniego. Jednocześnie, z powodu umiejscowienia bardzo wstydliwą. Stanowi również najczęstszą przyczynę pojawiania się krwi przy wypróżnieniach. Rozwój choroby hemoroidalnej obejmuje następujące czynniki: przerost lub zwiększone napięcie zwieracza wewnętrznego odbytu, nadmierne poszerzenie połączeń tętniczo-żylnych, a także postępujące z wiekiem pogorszenie jakości tkanki łącznej mocującej hemoroidy do podłoża. Zaobserwowano też, że ryzyko rozwoju potęguje ciąża, siedzący tryb życia, otyłość, skłonność do zaparć i noszenie nieodpowiedniej bielizny.

Hemoroidy – jakie objawy

U części pacjentów choroba może nie dawać żadnych symptomów. Jednak do najczęstszych objawów należą:

  • bezbolesne krwawienie podczas wypróżnień - pacjent może zauważyć niewielkie ilości jasnoczerwonej krwi na papierze toaletowym lub w muszli klozetowej;
  • swędzenie lub podrażnienie w okolicy odbytu;
  • ból przy oddawaniu stolca lub uczucie dyskomfortu;
  • duża ilość śluzu wydobywająca się z kanału odbytu;
  • obrzęk wokół odbytu, czasami guzki, który mogą być wrażliwe lub bolesne

Do oceny zaawansowania choroby hemoroidalnej przyjęto skalę czterostopniową:

stopień I – mogą wystąpić objawy, ale hemoroidy pozostają wewnątrz odbytu i są niewidoczne;

stopień II – hemoroidy mogą wychodzić na zewnątrz w trakcie defekacji, jednak po zaprzestaniu parcia cofają się;

stopień III – hemoroidy są widoczne na zewnątrz odbytu, dlatego wymagają ręcznego odprowadzenia. Początkowo wypadanie zdarza się podczas defekacji, następnie podczas każdego wzrostu ciśnienia wewnątrzbrzusznego (np. podczas kaszlu);

stopień IV – hemoroidy wypadnięte, bez możliwości ręcznego odprowadzenia

Hemoroidy – metody leczenia

Choć choroba hemoroidalna nie należy do bardzo groźnych, w przypadku wystąpienia nasilonych objawów i nieustającego krwawienia należy udać się do lekarza. Hemoroidy zewnętrzne widoczne są gołym okiem, natomiast w celu potwierdzenia wewnętrznych, przeprowadza się badanie palpacyjne, podczas którego lekarz wprowadza palec do odbytnicy chorego. Czasami stosuje się anoskopię, pozwalającą dzięki wziernikowi dokładnie obejrzeć okolicę odbytu. Leczenie choroby hemoroidalnej w jej początkowych stadiach rozwoju to leczenie  zachowawcze. Polega ono na zastosowaniu diety przeciwdziałającej zaparciom, w tym podawaniu preparatów błonnikowych. Stosuje się także doustne leki poprawiające krążenie żylne oraz miejscowo działające środki w postaci czopków i maści. Leczenie choroby hemoroidalnej ma na celu: złagodzenie krwawienia, swędzenia oraz dyskomfortu i bólu.

Wśród niefarmakologicznych metod leczniczych wymienia się: kąpiele w letniej wodzie, nasiadówki w naparze z rumianku i kory dębu oraz chłodne okłady. W przypadku dużego zaawansowania choroby oraz braku efektu po zastosowaniu powyższych rozwiązań, lekarz może zdecydować się na leczenie zabiegowe. Do zabiegów stosowanych obecnie zalicza się: zakładanie gumek na hemoroidy (metoda Barrona), krioterapię (wymrożenie), laseroterapię oraz metodę polegającą na wybiórczym podkłuciu końcowych gałęzi tętnic hemoroidalnych. W ciężkich przypadkach wykonuje się tradycyjną operację, polegającą na chirurgicznym usunięciu rozszerzonych naczyń

Hemoroidy – profilaktyka

Okazuje się, że wiele zasad wspomagających leczenie choroby hemoroidalnej, pokrywa się z czynnikami, które pozwalają jej zapobiec. Zamiast doprowadzić do wystąpienia dolegliwości, lepiej zastosować profilaktykę. Podstawą zachowania zdrowia jest przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów, w szczególności wody (co najmniej 2 litry na dobę). Należy stosować urozmaiconą dietę bogatą w błonnik, który usprawnia pracę jelit. Warto pamiętać, że praca jelit wspomagana jest przez ruch. Codzienna aktywność fizyczna znacznie poprawi zdrowie, także w trakcie pracy biurowej, mającej negatywny wpływ na perystaltykę jelit. Istotne jest korzystanie z toalety w określonym czasie, pamiętając, aby nie przeć mocno na stolec i nie przesiadywać zbyt długo na muszli klozetowej. Niewskazana jest też obcisła bielizna. Należy przestrzegać zasad higieny osobistej i nie stosować materiałów, które mogą powodować podrażnienia.

Źródła:

1. Obcowska A., Kołodziejczak M., Choroba hemoroidalna – współczesne poglądy na temat etiopatogenezy oraz metod leczenia. Przegląd piśmiennictwa. Nowa Medycyna, 2016 (2); 61-76.

2. Michalak J., Wolski A., Choroba hemoroidalna. Medycyna Rodzinna, 2001; (2); 61-64.

3. https://podyplomie.pl/medical-tribune/30479,choroba-hemoroidalna-ile-leczenia-zachowawczego-ile-zabiegowego.

4. Kaidar-Person O., Person B., Wexner SD: Hemorrhoidal Disease: A Comprehensive Review, 2007; 204: 102-117.