Przyczyny i objawy zapalenia oskrzeli

Utrzymujący się długo kaszel powinien być pierwszym sygnałem alarmowym. Może on oznaczać stan zapalny dolnych dróg oddechowych – zapalenie oskrzeli. Jakie są rodzaje zapalenia oskrzeli i jak je leczyć.

Zapalenie oskrzeli, podobnie jak zapalenie płuc, to powszechna choroba. W zależności od czasu trwania dzielimy je na: ostre (do 3 tygodni) oraz przewlekłe (do 8 tygodni). Najczęściej wywoływane jest przez wirusy (ostre), natomiast w przypadku przewlekłego zapalenia jest ono efektem wpływu szkodliwych czynników środowiskowych, na czele z paleniem tytoniu.

Ostre zapalenie oskrzeli

Najczęstszą przyczyną są wirusy wywołujące przeziębienie i grypę, które niekiedy mogą zająć drogi oddechowe i spowodować rozwój zapalenia oskrzeli. Zapalenie oskrzeli bywa mylone z innymi dolegliwościami, gdyż objawy pokrywają się np. z infekcjami wirusowymi. Można znaleźć też podobieństwa z zapaleniem płuc.

Najczęstsze objawy ostrego zapalenia oskrzeli:

• Kaszel, początkowo suchy i męczący, a następnie z odkrztuszaniem śluzowej (białej) lub ropnej (żółtej) plwociny;
• Osłabienie i złe samopoczucie;
• Ból głowy;
• Niewysoka gorączka.

Podobne objawy ogólne (gorączka, osłabienie i bóle mięśni) występują także przy grypie. Utrzymują się one przez 6-7 dni i stopniowo ustępują, jednak kaszel może utrzymać się przez 2-3 tygodnie. Należy obserwować chorego i zgłosić się do lekarza, gdy: pojawi się świszczący oddech oraz ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu, a gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza utrzyma się przez kilka dni.

Po osłuchaniu lekarz może zlecić wykonanie RTG w celu wykluczenia zapalenia płuc, którego objawy bywają podobne (w przypadku zapalenia płuc zwykle gorączka i kaszel są bardziej nasilone, często obecne są duszności, a lekarz stwierdza zmiany podczas osłuchiwania klatki piersiowej).

Leczenie zwykle odbywa się w domu. Chory przede wszystkim musi odpoczywać, by organizm się zregenerował. W infekcji wirusowej lekarz zapewne przepisze lekarstwa: przeciwgorączkowe, ułatwiające odksztuszanie. W przypadku suchego kaszlu może zalecić leki przeciwkaszlowe. Zaleca się picie dużej ilości płynów i wspomaganie leczenia inhalacjami.

Zdiagnozowanie przewlekłego zapalenia oskrzeli jest trudne. Większość chorych nie zdaje sobie sprawy z obecności choroby. Niepokojącym sygnałem są, utrzymujący się przez kilka miesięcy w roku, kaszel oraz towarzyszące mu napady duszności. Najczęściej kaszel występuje rano. Przewlekłe zapalenie oskrzeli jest bezpośrednio związane z nałogowym paleniem papierosów. Dym tytoniowy poprzez swoje drażniące działanie na układ oddechowy powoduje przemiany w oskrzelach, które stopniowo doprowadzają do ich zwężenia, co w konsekwencji może prowadzić do tzw. inwalidztwa oddechowego. Palenie tytoniu nie jest jedyną przyczyną. Do innych należy m.in. praca w szkodliwych warunkach (zapylone i zanieczyszczone pomieszczenia).

Leczenie przewlekłego zapalenia oskrzeli wygląda nieco inaczej, aniżeli terapia zapalenia ostrego. Należy zacząć od wyeliminowania czynników wywołujących stan zapalny. Najczęściej jest to dym tytoniowy. Idealne byłoby pozbycie się nałogu tytoniowego. Dopiero później rozpoczyna się właściwe leczenie, polegającego na dawkowaniu choremu środków wykrztuśnych, rozrzedzających zalegającą wydzielinę. W przypadku trudności z oddychaniem aplikuje się leki rozszerzające oskrzela. Warunkiem koniecznym jest zaprzestanie palenia tytoniu.