Dna moczanowa (podagra, artretyzm, skaza moczanowa) jest chorobą reumatyczną, spowodowaną odkładaniem w tkankach, głównie stawach, kryształów moczanu sodu. Może również powodować uszkodzenie nerek, kamicę moczową, tworzenie guzków np. mięśniach. Przyczyną tego jest zwiększone stężenia kwasu moczowego będące skutkiem jego nadmiernej produkcji lub zmniejszonego wydalania z organizmu.
Spis treści:
Co to jest dna moczanowa?
Dna jest typową chorobą cywilizacyjną, związaną ze sposobem odżywiania: dużo mięsa, nadmiar potraw tłustych, nadmierne spożycie alkoholu, zwłaszcza piwa i mocnych trunków oraz kawy. Dlatego też mężczyźni chorują 7 razy częściej niż kobiety. Z drugiej strony czynnikiem wyzwalającym dnę mogą być również przesadne i źle przeprowadzone kuracje głodowe. Choroba ta zaczyna się zazwyczaj nagle, bez żadnych zwiastunów. Charakterystyczne objawy to: zaczerwienienie, obrzęk, rozgrzanie zajętego chorobą stawu i gwałtowne bóle w czasie napadów dny.
Napad dny może być sprowokowany stresem, urazem, spożyciem obfitego posiłku, alkoholu, zmęczeniem, infekcją, zabiegiem chirurgicznym.
Pierwszy objaw to silny ból jednego lub kilku stawów – zaczynający się w nocy, nasilający się i trudny do zniesienia.
Celem leczenia dietetycznego jest trwałe obniżenie stężenia kwasu moczowego. Należy unikać pokarmów zwiększających jego stężenie, przede wszystkim mięsa, podrobów, owoców morza, a także produktów zawierających fruktozę np. słodkich, gazowanych napojów.
Dieta w dnie moczanowej musi dostarczać odpowiednie ilości wszystkich niezbędnych składników pokarmowych – czyli powinna być odpowiednio zbilansowana. Główną zasadą leczenia dietetycznego dny moczanowej jest ograniczenie podaży związków purynowych z zewnątrz - tj. z pokarmem (puryny są to związki zasadowe zawarte w większej ilości niektórych pokarmów). Korzystne jest spożywanie warzyw, chudego nabiału, orzechów oraz uzupełnianie witaminy C.
Potrawy przyrządza się metodą gotowania, gotowania na parze, pieczenia oraz duszenia bez obsmażania. Produkty mięsne powinny być zawsze gotowane w dużej ilości wody. Należy stosować wielokrotne wymienianie wody podczas gotowania mięs (w celu wypłukania puryn). Potrawy powinny być łagodne, a do ich przyrządzenia powinno się używać naturalnych, niepikantnych przypraw (majeranek, tymianek, bazylia, pietruszka itd.). Do przygotowania zup, zamiast mięsnego, zawsze wykorzystywać bulion warzywny.
Zalecane i przeciwwskazane produkty w diecie przy dnie moczanowej:
|
Produkty |
Produkty dozwolone to: |
Produkty zabronione: |
|
NAPOJE |
Mleko chude, słaba herbata, herbaty owocowe, herbata z pokrzywy, rozcieńczone soki owocowe, soki warzywne |
Mocna czarna herbata , kawa, kakao, czekolada, wszystkie rodzaje alkoholu. |
|
PIECZYWO, ZBOŻA |
Pszenne, żytnie i razowe, mąka pszenna, żytnia, ziemniaczana, pytlowa, razowa, kasze, makarony |
Gryka, kiełki pszenne, nasiona słonecznika, drożdże piwne i piekarskie, ciasta drożdżowe, ciasto francuskie, ciastka kremowe. |
|
DODATKI |
Masło, twarożek, serki homogenizowane, jaja gotowane, jajecznica, marmolada, dżemy, chude wędliny. |
Tłuste wędliny, konserwy, salceson, kaszanka, pasztetowa, smalec, tłuste sery, boczek, słonina. |
|
ZUPY I SOSY |
Zupy i sosy na wywarach warzywnych. |
Tłuste, zawiesiste, na wywarach mięsnych, |
|
|
|
kostnych. |
|
DODATKI DO ZUP |
Bułka, grzanki, lane ciasto, kluski, Makarony, kasze, ryż, ziemniaki. |
Pieczywo francuskie i drożdżowe. |
|
MIĘSO DRÓB RYBY |
Chude mięsa i ryby – w ograniczonych ilościach. |
Mięso tłuste, wątroba, nerki, płucka, mózg,serce, kury, gęś, karkówka, boczek. Ryby – sardynki, szproty, śledź, makrela, wszystkie wędzone, anchois, owoce morza. |
|
TŁUSZCZE |
Dodawane na surowo: masło, śmietanka, oleje: rzepakowy, słonecznikowy, kukurydziany, oliwa z oliwek. |
Smalec, słonina, boczek, łój. |
|
WARZYWA |
Kalafior, pomidory, chrzan, marchew, koperek, sałata, szczypiorek, zielona pietruszka, cebula, ogórki, rzodkiewka, kalarepa, korzeń pietruszki, seler, buraki, ziemniaki. |
Soja, fasolka szparagowa, fasola biała, groch, szpinak, brukselka, szparagi, szczaw, grzyby. |
|
OWOCE |
Jagodowe, cytrusowe, jabłka, śliwki, gruszki, morele, brzoskwinie, winogrona, wiśnie. |
Suszone morele, rabarbar. |
|
DESERY |
Kompoty owocowe, galaretki, kisiele, musy, budynie, herbatniki, biszkopty. |
Ciasto francuskie, ciasto drożdżowe, ciastka kremowe, kakao, czekolada, batony. |
|
PRZYPRAWY |
Cukier, miód, koperek, pietruszka, szczypiorek, kwasek cytrynowy, sok z cytryny, majeranek, cynamon. |
Ocet, pieprz, musztarda, papryka ostra, chrzan, maggi, kostki bulionowe, ziele angielskie, liść laurowy. |
Źródło "Dna moczanowa” K. Kokurewicz, Wyd. EscapeMagazine.pl 2012r.,
"Dietetyka, Żywienie zdrowego i chorego człowieka” H. Ciborowska , A. Rudnicka. PZWL 2007r "Praktyczny podręcznik dietetyki" M. Jarosz . IŻŻ, 2010r.
Usługi dla Ciebie
Artykuły powiązane
Dieta bezglutenowa
Jak wygląda dieta bezglutenowa? Dzięki bogactwu dostępnych dziś produktów daje pole do popisu i kuchennych eksperymentów. Skorzystaj z naszej listy produktów i kulinarnych inspiracji.
Arbuz bez tajemnic!
Czy wiesz, że aż 92% arbuza to woda? Prócz niej, arbuz jest jeszcze źródłem witamin, składników mineralnych i antyoksydantów, ma też sporo innych zalet!
Co jeść podczas upałów?
W upalne dni, gdy żar leje się nieba, a temperatura przekracza 30 stopni, apetyt spada. Sięgamy po zimne napoje i lody, ale czy słusznie? Dowiedz się, jak najlepiej odżywiać się podczas upałów.
Skąd się bierze otyłość?
Problem nadmiernej masy ciała może dotyczyć ponad 60% mężczyzn i blisko 50% kobiet. Sprawdź jakie czynniki sprzyjają otyłości i jakie są jej konsekwencje.
Jak obniżyć cholesterol?
Cholesterol w nadmiarze może prowadzić do chorób serca, choroby wieńcowej, miażdżycy, zawału mięśnia sercowego czy udaru. Sprawdź jak obniżyć cholestrol przez dietę.