Pomidory - jak wpływają na zdrowie?

Pomidor w języku francuskim nazywany jest „jabłkiem miłości”, gdyż początkowo uważany był za afrodyzjak. Takiego działania owoców pomidora nie potwierdzono, ale udowodniono, że działają one przeciwnowotworowo, wspomagają odporność czy procesy trawienia. Pomidory otwierają przed nami szeroki wachlarz dobroczynnego wpływu na organizm. Sprawdź, jaki wpływ na zdrowie ma pomidor, co zawiera i dla kogo jest szczególnie wskazany. Jaką wartość zdrowotną mają przetwory z pomidorów?

Pomidor – wartość odżywcza

Pomidory odznaczają się wysoką wartością odżywczą, wykazują bardzo dobre właściwości zdrowotne, a także dietetyczne. 100g pomidorów to zaledwie 19 kcal, 0,9g białka, 0,2g tłuszczu i 2,9g węglowodanów, w tym 1,2g błonnika pokarmowego. Ich indeks glikemiczny (IG) wynosi tylko 15. W diecie diabetyków dozwolony jest również sok pomidorowy bez dodatku cukru, którego IG jest równy 38.

Pomidor – składniki

Pomidory są źródłem witamin C, A, E i K oraz witamin z grupy B ( B1, B2, PP, B6, B5, biotyna, kwas foliowy), a także składników mineralnych: potasu, żelaza, magnezu, wapnia, manganu, cynku, miedzi i chromu. W swoim składzie posiadają dwie substancje antyodżywcze: w niewielkich ilościach kwas szczawiowy i tomatynę w owocach niedojrzałych. Wartą uwagi ciekawostką jest to, iż suszone pomidory charakteryzują się większymi walorami odżywczymi niż świeże owoce.

Pomidor – składniki prozdrowotne

Jednym z ważniejszych składników pomidorów o charakterze prozdrowotnym jest likopen, który należy do karotenoidów i warunkuje ich czerwoną barwę. Jest on silnym antyoksydantem (przeciwutleniaczem) wykazującym dwukrotnie większą szybkość neutralizowania wolnych rodników w porównaniu do pozostałych karotenoidów. Karotenoidy zawarte w pomidorach są prekursorami witaminy A. Poza likopenem są to również: alfa – karoten, beta – karoten, luteina i zeaksantyna. Największą zawartością likopenu i beta – karotenu charakteryzują się pomidory o intensywnie czerwonej barwie. Pomidor to też źródło fitosteroli regulujących gospodarkę lipidową.

Pomidor – wpływ na zdrowie

Likopen, którego źródłem jest pomidor, pełni istotną rolę w profilaktyce chorób układu krążenia, w tym miażdżycy i chorób sercowo – naczyniowych. Badania dowodzą, że obniża on stężenie frakcji LDL cholesterolu oraz ciśnienie tętnicze krwi. Wykazano również, że spożywanie zarówno świeżych, jak i przetworzonych pomidorów wiąże się z mniejszym ryzykiem nowotworu prostaty, żołądka, jelita grubego, płuc, woreczka żółciowego oraz raka szyjki macicy. Ponadto likopen wpływa na równowagę hormonalną i odporność organizmu. Jego dzienna zalecana dawka wynosi ok. 5 mg. W 100g pomidorów zawartość likopenu waha się od 0,44 do 7,45mg, co uzależnione jest przede wszystkim od odmiany. Naukowcy dowiedli, że pomidory zwiększają zdolność skóry do ochrony przed promieniowaniem ultrafioletowym. Ponadto pomidory mają działanie zasadotwórcze, regulują procesy trawienia, działają lekko moczopędnie i przeczyszczająco, a także mogą wpływać na poprawę odporności i zmniejszać ryzyko osteoporozy. Pełnią też funkcje detoksykującą, prawdopodobnie dzięki siarce i chlorowi, przez co wpływają ochronnie na wątrobę, a dzięki witaminie A korzystnie działają na wzrok. Aktualne badania sugerują również, że pomidory to nie tylko skuteczna pomoc w profilaktyce nowotworów, mogą być one także stosowane wspomagająco w konwencjonalnych terapiach onkologicznych.

Pomidor – wpływ na skórę i włosy

Likopen jest składnikiem niektórych produktów do oczyszczania twarzy. Sprawia, że skóra jest lśniąca. Chcąc w domu wykorzystać pomidory do pielęgnacji skóry, wystarczy pokroić je w plasterki i umieścić na twarzy na około 10 minut. Dzięki witaminie A pomidory korzystnie wpływają na włosy pozostawiając je silne i lśniące.

Pomidor – pestki

Pestki (nasiona) pomidora pomagają usuwać szkodliwe substancje z jelit, dzięki czemu korzystnie oddziałują na metabolizm. Zawarte w pestkach związki wpływają na prawidłową krzepliwość i krążenie krwi. Nasiona pomidora doskonale sprawdzą się jako peeling, papka z rozgniecionych pestek pomidora nie tylko nawilża, ale również odświeża skórę i likwiduje nadmiar sebum. Z pestek pomidora otrzymuje się też wartościowy olej, który skutecznie neutralizuje wolne rodniki, przyspiesza regenerację skóry, gojenie się ran, pozytywnie wpływa na syntezę kolagenu oraz elastyny dzięki czemu  czyni skórę bardziej gładką, elastyczną i jędrną, bardziej odporną na podrażnienia, wiotczenie czy opadanie. Olej z pestek pomidora jest też skuteczny w usuwaniu niewielkich blizn, np. potrądzikowych.

Pomidor – przetwory

Przygotowując czy kupując przetwory z pomidorów warto wiedzieć, że obróbka termiczna, mielenie, odparowywanie, czy zamrażanie nieznacznie obniżają zawartość karotenoidów, jak i pozostałych składników odżywczych, równocześnie pod wpływem temperatury zwiększa się bioaktywność i przyswajalność karotenoidów. To właśnie: sos pomidorowy, zupa pomidorowa, sok pomidorowy czy pomidory w puszce są najlepszym źródłem likopenu. Warto też wiedzieć, że przyswajalność likopenu można zwiększyć dzięki dodatkowi tłuszczu, np. oliwy z oliwek.;

Źródła:

1. Zdrojewicz Z., Pachura E., Pachura P. Działanie lecznicze owoców pomidora zwyczajnego. Post fitoter 2016; 17 (1): 44 – 48.
2. Gwóźdź E., Gębczyński P. Prozdrowotne właściwości owoców pomidora i jego przetworów. Med Rodz 2015; 4 (18): 186 – 188.
3. Bogacz K. Pomidor – idealne źródło witamin, substancji odżywczych i prozdrowotnych. Przemysł fermentacyjny i owocowo – warzywny 2011: 7 – 8: 34 – 35.;
4. Bhowmik D. et al. Tomato – a natural medicine and its health benefits. Journal od Pharmacognosy and Phytochemistry 2012; 1: 24 – 36.