Wszyscy wiemy, że nie ma nic przyjemnego w przebywaniu w zakurzonym, zapylonym pomieszczeniu. W czasie remontu mieszkania czy podczas wyjątkowo suchego i gorącego lata możemy zaobserwować, jak duża ilość pyłów i zanieczyszczeń pojawia się w powietrzu dookoła nas. Jaki wpływ mają te zanieczyszczenia na nasz organizm?

Istnieje wiele zawodów, których wykonywanie ściśle wiąże się z oddychaniem zanieczyszczonym powietrzem. Jako przykład można podać górników i pracowników hut, u których schorzenia płuc i oskrzeli są uważane za tzw. choroby zawodowe. Najczęściej spotykaną w tym kontekście chorobą jest bez wątpienia pylica płuc.

Co to jest pylica? To przewlekła choroba układu oddechowego, która jest powodowana długotrwałym wdychaniem pyłów. Statystyki wskazują, że na pylicę choruje około 5% górników, przy czym nie bez znaczenia są takie , jak warunki pracy czy rodzaj wydobywanych kopalin. Diagnostyką i leczeniem pylicy zajmuje się pulmonologia.

Pylica – przyczyny

Pylica płuc rozwija się wskutek długotrwałego gromadzenia się w płucach różnorakich pyłów, których organizm nie jest w stanie na bieżąco usuwać. Ich obecność determinuje rozrost tkanki włóknistej, która wyściela płuca. W efekcie rozrastania się tkanki włóknistej w przestrzeniach międzypęcherzykowych dochodzi do ograniczenia miąższu płucnego i przestrzeni do przeprowadzania wymiany gazowej. Mówiąc w dużym uproszczeniu – wydajność płuc zaczyna gwałtownie spadać.

Pylica płuc – choroba zawodowa

Pylica płuc może zostać zakwalifikowana jako choroba zawodowa, jeżeli zostało spełnionych kilka warunków wynikających z przepisów Kodeksu Pracy. Choroba musi się znajdować w wykazie chorób zawodowych, czyli dokumencie opisującym choroby często spotykane u przedstawicieli poszczególnych grup zawodowych. Ponadto lekarz musi potwierdzić, że wystąpienie danych objawów bądź zdiagnozowana choroba mają bezpośredni związek z warunkami wykonywania pracy lub są ściśle powiązane ze sposobem wykonywania pracy zawodowej. Aby daną dolegliwość móc zakwalifikować jako chorobę zawodową, konieczne jest również przedstawienie udokumentowanych objawów choroby z wyznaczonego okresu w przeszłości, ponieważ choroba zawodowa charakteryzuje się długim okresem rozwoju, do którego przyczyniły się warunki obecne w miejscu pracy.

Pylica – objawy

W pierwszych fazach rozwoju choroby objawy pylicy mogą być nawet niezauważalne. W miarę jak pylica postępuje, pacjent zauważa jednak wyraźny spadek wydolności płuc oraz pojawiające się coraz częściej duszności. Pacjent może się uskarżać również na permanentny kaszel. Objawem pylicy typowym dla górników pracujących w kopalniach węgla jest odkrztuszanie śluzowej lub śluzowo-ropnej plwociny, która ze względu na pył węglowy zalegający w płucach może nabierać czarnego koloru. W takim wypadku mogą wystąpić również stany podgorączkowe.

Pylica – leczenie

Czy pylica płuc jest wyleczalna? Tak, ale jej leczenie jest trudne. Wielu pacjentów zmaga się więc z nią do końca życia. Leczenie pylicy polega w dużym stopniu na minimalizowaniu skutków choroby. Pacjent wyrabia  nowe nawyki, lepiej dostosowane do zaistniałych w jego organizmie zmian. U chorych często następuje naturalny spadek aktywności życiowej – mniej wydajne płuca są w stanie przyjąć mniej tlenu, więc należy ograniczyć aktywność fizyczną. U pacjentów stosuje się leki rozszerzające światło drzewa oskrzelowego, co przekłada się na zwiększenie ilości dostarczanego do płuc powietrza.

W przypadku długotrwałego wykonywania zawodu, w którym zagrożeniem jest pylica, bardzo ważne jest, aby pamiętać o profilaktyce. Utrzymywanie najwyższej możliwej czystości w miejscu pracy, noszenie odzieży ochronnej i stosowanie się do zaleceń BHP mogą w wieloletniej perspektywie uratować zdrowie niejednego pracownika.