Witamina A należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i jest niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział między innymi w prawidłowym procesie widzenia czy też wpływa na kondycję skóry. Zarówno jej niedobory, jak i nadmiar wiążą się z negatywnym wpływem na zdrowie. Sprawdź, które produkty będące bogatym źródłem witaminy A warto włączyć do diety.

Czym jest palmitynian retinylu?

Palmitynian retinylu jest estrem witaminy A, a więc związkiem powstałym z połączenia retinolu ( witaminy A) oraz kwasu palmitynowego . W skórze wykazuje aktywność witaminy A, jest jednak od niej trwalszy i równocześnie mniej aktywny. Palmitynian retinylu jest składnikiem kosmetyków oraz preparatów farmaceutycznych. Jednak ze względu na działanie drażniące i niestabilność utrudnione jest jego wykorzystanie w przemyśle zarówno kosmetycznym, jak i farmaceutycznym. Palmitynian retinylu ma wpływ na zewnętrzne warstwy naskórka. Wskazaniem do jego stosowania jest szorstkość oraz suchość skóry. Zwiększa intensywność syntezy kolagenu w skórze.

Witamina A - działanie

Witamina A, inaczej retinol i jego pochodne, jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka biorąc udział w licznych procesach w nim zachodzących. Wzmacnia układ odpornościowy oraz chroni przed zakażeniem, tworzy rodopsynę, białko będące światłoczułym barwnikiem przez co uczestniczy w procesie widzenia. Odpowiednia, zgodna z normami podaż witaminy A z codzienną dietą zapobiega kurzej ślepocie ( zaburzenia widzenia po zmierzchu, przy słabym oświetleniu ), osłabieniu wzroku oraz wspomaga proces leczenia wielu chorób oczu. Wykazuje właściwości antyoksydacyjne dzięki czemu neutralizuje wolne rodniki. Witamina A bierze również udział w procesach rozrodczych, korzystnie wpływa na rozwój embrionalny i aktywuje wzrost młodych organizmów. Ponadto przyspiesza gojenie się ran, wspomaga syntezę hormonów steroidowych, pobudza wytwarzanie czerwonych krwinek w szpiku kostnym oraz uczestniczy w procesach podziałów komórkowych. Witamina A jest niezbędna dla utrzymania ciągłości błon śluzowych w przewodzie pokarmowym, moczowo – płciowym i oddechowym. Niepodważalna jest też rola jaką witamina A odgrywa w utrzymaniu dobrej kondycji skóry: poprawia jej elastyczność, redukuje zmarszczki, niweluje przebarwienia, chroni przed fotostarzeniem ( starzeniem skóry wywołanym ekspozycją na promieniowanie UV), wzmacnia funkcje ochronne skóry i zmniejsza utratę wody przez skórę.

Produkty bogate w witaminę A

Źródłami witaminy A są zarówno produkty pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. W pierwszej grupie produktów występuje w formie aktywnej (retinol i jego pochodne), w drugiej w postaci prowitaminy A, która dopiero w organizmie zostaje przekształcona do aktywnej witaminy A. Zwierzęcymi źródłami są: mleko, masło, jaja, wątroba, ryby morskie. W produktach roślinnych w największej ilości występuje w warzywach oraz owocach o barwie czerwonej, pomarańczowej i ciemnozielonej: marchew, brokuły, natka pietruszki, szpinak, koperek, czerwona papryka, dynia, morele, brzoskwinie, śliwki, pomidory, mango, sałata.

Niedobór witaminy A

Najczęściej niedobór witaminy A objawia się ślepotą zmierzchową, czyli zaburzeniami widzenia po zmroku, przy słabym świetle i w ciemności. Długotrwały niedobór może prowadzić do licznych powikłań: suchości rogówki i spojówki, zgrubienia spojówek, zapalenia brzegów powiek, keratomalacji, a nawet utraty wzroku. Hipowitaminoza ( niedobór) witaminy A negatywnie wpływa na kondycję skóry, włosów i paznokci. Przy zbyt małej podaży witaminy A skóra staje się szorstka i wykazuje tendencje do łuszczenia się. Wydłuża się też czas gojenia ran, a organizm jest bardziej podatny na infekcje. Niedobór witaminy A odbija się również negatywnie na płodności, u dzieci przyczynia się do niedokrwistości i zahamowania wzrostu.

Nadmiar witaminy A

Nadmiar witaminy A, czyli hiperwitaminoza daje takie objawy jak: suchość skóry i jej nadmierne rogowacenie, pękanie czerwieni wargowej, łamliwość włosów oraz paznokci. Nadmiernej ilości retinolu w organizmie towarzyszyć mogą: bóle głowy, utrata łaknienia, wymioty i senność. Symptomami hiperwitaminozy są również: wypadanie włosów, zmiana koloru skóry na żółtopomarańczowy, krwawienia z nosa, nudności, powiększenie śledziony oraz wątroby.

 

Źródła:

  1. Zasada M., Adamczyk A. Witamina A. Budowa i mechanizm działania. Kosmetologia Estetyczna 2018; 7 (5): 517 – 521.
  2. Pawlaczyk M., Korzeniowska K. Witamina A w kosmetologii i lecznictwie dermatologicznym. Farmacja współczesna 2013; 6: 57 – 61.
  3. Bojarowicz H., Płowiec A. Wpływ witaminy A na kondycję skóry. Probl Hig epidemiol 2010; 91 (3): 352 – 356.