Poród w czasie pandemii - jak się do niego przygotować?

Okres epidemii to czas, w którym trzeba stosować się do zasad reżimu sanitarnego. Szczególnie dotyczy to przebywania w placówkach leczniczych. Wyjaśniamy, jak odbywają się porody w czasie epidemii, czy porody rodzinne w czasie, gdy panuje koronawirus, są możliwe, a także, jak się przygotować do porodu w tych szczególnych warunkach.

Jak wygląda poród w czasie pandemii? 

W czasie pandemii, wchodząc do szpitala, musimy mieć założoną maseczkę, dotyczy to także kobiety, która udaje się na blok porodowy. Rodząca nie musi jednak zakrywać ust i nosa na sali porodowej, ponieważ do tego miejsca dostęp ma jedynie ograniczona grupa osób, czyli kobieta rodząca i zajmujący się nią personel medyczny. 

Nie ma obowiązku kierowania kobiety rodzącej na test w kierunku wirusa SARS-CoV-2. Jednak decyzję o wykonaniu takiego badania wydaje lekarz, z uwzględnieniem przesłanek klinicznych oraz aktualnych wytycznych i rekomendacji dotyczących bieżącej sytuacji epidemiologicznej. W pewnych sytuacjach lekarz może więc zlecić takie badanie.

Poród w czasie pandemii przebiega podobnie jak poród w warunkach niepandemicznych. Także kobieta z rozpoznaniem czy podejrzeniem COVID-19 może odbyć poród naturalny. Konsultanci krajowi w dziedzinie położnictwa i ginekologii oraz perinatologii nie wskazują cięcia cesarskiego jako jedynej metody ukończenia ciąży i porodu u takich kobiet.

Matka zakażona koronawirusem SARS-CoV-2 może przebywać po porodzie z dzieckiem, jeżeli jej stan zdrowia i stan zdrowia dziecka na to pozwala. Decyzja w tej sprawie należy do matki, która musi zostać poinformowana o korzyściach i zagrożeniach wynikających zarówno ze stałego przebywania z dzieckiem, jak i izolacji w oddzielnym pomieszczeniu.  Może także karmić dziecko piersią od pierwszych chwil po urodzeniu, jednak przy zachowania zasad prewencji zakażenia, czyli przy stosowaniu maseczki. 

Matka może także podjąć decyzję o zabraniu dziecka do domu, jeżeli jest ona zakażona COVID-19 lub jeśli w domu przebywa taka osoba.

Natomiast gdy noworodek musi zostać dłużej w szpitalu, a matka po porodzie zostaje wypisana do domu, ma prawo go odwiedzać, podobnie jak ojciec dziecka. Warunki takich odwiedzin ustalane są przez ordynatora oddziału w porozumieniu z konsultantem wojewódzkim w dziedzinie neonatologii oraz na podstawie oceny bieżącego zagrożenia epidemiologicznego występującego na danym terenie.

W czasie pandemii nie ma także przeszkód w odbyciu tzw. wizyty patronażowej, która powinna się odbyć w ciągu 48 godzin od otrzymania przez położną zgłoszenia o urodzeniu dziecka. Termin takiej wizyty powinien jednak zostać wcześniej uzgodniony, a jej czas ograniczony do niezbędnego minimum.

Jeżeli wizyta taka miałaby się odbyć w miejscu, gdzie przebywają osoby zarażone wirusem SARS-CoV-2 lub odbywające kwarantannę, powinna ona odbyć się zdalnie, przy pomocy systemów teleinformatycznych lub innych systemów łączności. Jeżeli ze zdalnego wywiadu wynika, że konieczna jest bezpośrednia opieka nad matką i nowo narodzonym dzieckiem, to taka wizyta odbywa się osobiście. 

Czy w czasie pandemii odbywają się porody rodzinne? 

W czasie pandemii, gdy panuje koronawirus, mogą się odbywać porody rodzinne. Decyzje w tym zakresie podejmuje zarządzający szpitalem, który ocenia warunki danej placówki, pozwalające na izolację rodzących i osób im towarzyszących od innych pacjentek. 

W czasie, gdy w Polsce było bardzo dużo zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2, porody rodzinne nie odbywały się. W tej chwili większość szpitali przywraca możliwość ich odbywania i poród rodzinny można w większości z nich zaplanować. Panująca epidemia i koronawirus SARS-CoV-2 nie jest tutaj przeszkodą.

Organizując porody rodzinne, szpital uwzględnia zalecenia konsultantów krajowych w dziedzinie ginekologii i położnictwa oraz perinatologii. 

Zgodnie z tymi zaleceniami osoba towarzysząca kobiecie w trakcie porodu wypełnia ankietę epidemiologiczną i przez cały czas pobytu w szpitalu musi nosić maskę, powinna także dokładnie dezynfekować dłonie. Nie ma wymogu przedstawiania negatywnego testu w kierunku wirusa SARS-CoV-2.  Jednak w części szpitali u osó towarzyszących pobierany jest wymaz na test antygenowy.  Wynika to z decyzji dyrekcji poszczególnych placówek.

Kobieta rodząca w towarzystwie osoby bliskiej przebywa w pojedynczej, indywidualnej sali porodowej wyposażonej w oddzielny węzeł sanitarny, a osoba towarzysząca może zostać wpuszczona w momencie rozpoczętego porodu i powinna opuścić oddział w ciągu 2 godzin po porodzie.

Jeżeli poród rozwiązywany jest cięciem cesarskim, osoba towarzysząca może kangurować dziecko, z zachowaniem reżimu sanitarnego. Także w tym zakresie decyzję podejmuje kierownik placówki, uwzględniając możliwości organizacyjne danego szpitala. 

W porodzie nie mogą uczestniczyć osoby pozostające w kwarantannie lub w trakcie izolacji.

Czy warto przygotować plan porodu mimo koronawirusa?

Plan porodu to dokument, który zawiera oczekiwania kobiety dotyczące porodu. Powinien być opracowany wspólnie z lekarzem prowadzącym lub położną. Sporządzenie takiego planu wynika z obowiązujących standardów opieki okołoporodowej. Koronawirus nie stanowi przeszkody w jego opracowaniu.

Podczas przyjęcia na oddział położniczy, pacjentka powinna pokazać plan porodu personelowi medycznemu. Plan taki może zawierać informacje dotyczące warunków porodu, na przykład tego, czy kobieta chciałaby przebywać w sali z prysznicem lub wanną, czy chciałaby podczas porodu słuchać swojej muzyki, czy chciałaby, aby w sali było przyciemnione światła, czy chciałaby utrwalać poród za pomocą aparatu fotograficznego lub kamery. 

W planie zawarte są także informacje dotyczące tego, czy będzie to poród rodzinny, czy przy porodzie będzie osoba towarzysząca (ojciec dziecka, osoba z rodziny czy doula), a także czy kobieta zgadza się na wykonywanie zabiegów przygotowujących do porodu (lewatywa, golenie krocza itp.) oraz na założenie wenflonu. 

Kobieta określa w tym dokumencie między innymi, czy chciałaby mieć możliwość wyboru pozycji podczas porodu, czy zgadza się na stosowanie znieczulenia, czy preferuje niefarmakologiczne metody łagodzenia bólu porodowego, czy chciałaby uniknąć cesarskiego cięcia, a także czy chciałaby, aby osoba towarzysząca przecięła pępowinę.

Plan porodu warto przygotować, jednak z uwagi na warunki epidemii i koronawirus trzeba się liczyć z tym, że nie wszystkie zawarte w nim oczekiwania będą mogły być spełnione. Wszystko zależy od aktualnej sytuacji epidemicznej występującej na danym terenie i od sytuacji w szpitali. Decyzję w sprawie zmian w planie porodu podejmuje ordynator oddziału, biorąc pod uwagę wszystkie istotne czynniki.  Jeżeli z powodów medycznych lub organizacyjnych plan musiałby ulec zmianie, pacjentka powinna zostać o tym poinformowana.  

Przygotowując się na urodzenie dziecka, warto wiedzieć, co zabrać do porodu w czasie pandemii. Na pewno warto, oprócz rzeczy osobistych, ubrań i kosmetyków, mieć zawsze ze sobą sztućce i naczynia oraz środki do dezynfekcji rąk i przedmiotów, a także pamiętać o dokumentacji medycznej dotyczącej dotychczasowego leczenia. A jeżeli pacjentka jest zaszczepiona przeciw COVID-19, dobrze jest zabrać zaświadczenie o szczepieniu lub ściągnąć je w aplikacji mObywatel na smartfonie.

Źródła: 
https://www.gov.pl/web/zdrowie/najczesciej-zadawane-pytania-i-odpowiedzi-dotyczace-opieki-okoloporodowej-w-czasie-epidemii
https://www.rodzicpoludzku.pl/planporodu/co-to-jest-plan-porodu.html