Czy mrożonki są zdrowe?

Mrożenie to jedna z najpopularniejszych i najprostszych metod konserwowania żywności. Mrożone warzywa zachowują swoje naturalne właściwości i wartość porównywalną do świeżych produktów. Można je wykorzystać do przyrządzania smacznych potraw przez cały rok. Czy mrożonki są zdrowie, jak mrozić warzywa i co warto z nich przygotować – o tym można przeczytać w poniższym artykule.

Mrożenie warzyw to jedna z lepszych metod ich konserwowania, ponieważ w jej wyniku w bardzo dużym stopniu zachowane są cechy świeżych produktów, takie jak zapach, smak i barwa. Niewielkie straty dotyczą głównie witaminy C, która jednak ulega niszczeniu również podczas przechowywania świeżych warzyw i owoców.

Sprzedaż mrożonej żywności na świecie ciągle rośnie. W Polsce obecnie produkuje się około 800 tysięcy ton mrożonek owocowych i warzywnych. W Unii Europejskiej Polska zajmuje drugie po Belgii miejsce w produkcji mrożonych warzyw. Jednocześnie jednak spożycie mrożonek jest u nas niewielkie i wynosi około 8 kg rocznie na mieszkańca, podczas gdy na przykład w USA - ponad 45 kg. 

Czy mrożonki są zdrowe?

Dzięki mrożonkom uzyskujemy możliwość urozmaicania swojego codziennego jadłospisu przez cały rok. Dzięki nim mamy do wyboru całą paletę warzyw i owoców o wysokiej wartości odżywczej, bogatych w witaminy i składniki mineralne w postaci bardzo łatwej do przygotowania, niezależnie od pory roku.

Czy jednak mrożonki są zdrowe? Na co należałoby zwrócić uwagę, kupując je? Przede wszystkim ważne jest skąd pochodzą mrożone produkty, najlepiej kupować mrożone warzywa pochodzące z naszego kraju. Ważny jest również okres ich przechowywania oraz temperatura, która powinna wynosić -18⁰C. 

Niewłaściwa temperatura przechowywania może powodować nie tylko większe straty składników odżywczych, ale też ryzyko rozwoju mikroorganizmów chorobotwórczych. Jedną z takich bakterii jest Listeria monocytogenes, która powoduje chorobę znaną jako listerioza. Jest to choroba zakaźna ludzi oraz zwierząt, zarówno gospodarskich, jak i dzikich. 

Źródłem tej bakterii mogą być między innymi produkty typu ready-to-eat (niewłaściwie odgrzewane i przechowywane), surowe mleko, sery dojrzewające produkowane z mleka niepasteryzowanego, mięso i jego przetwory (zwłaszcza drób), a także warzywa, sałatki z dodatkiem surowych warzyw oraz tzw. „owoce morza”. Epidemie tej choroby, które odnotowywano pod koniec XX wieku i na początku XXI wieku, były spowodowane właśnie kontaktem z zakażoną żywnością.

Najbardziej narażone na zachorowanie na listeriozę są osoby o obniżonej odporności (na przykład z powodu przewlekłych chorób nowotworowych), osoby przyjmujące leki immunosupresyjne (po przeszczepach narządów), a także kobiety w ciąży oraz noworodki.

Kupujemy mrożone warzywa - czy są zdrowe? Dobrze jest wybierać takie, które nie są zbite w jedną bryłę, ponieważ zwykle świadczy to o tym, że były one wcześniej rozmrożone lub źle przechowywane. Należy także przestrzegać generalnej zasady, że raz rozmrożone produkty nie nadają się do ponownego zamrożenia.

Jak mrozić warzywa?

W sklepach mamy przez cały rok duży wybór mrożonych warzyw i owoców. Mrożenie warzyw można także przeprowadzić samodzielnie. Nie jest to bardzo skomplikowane. Jak mrozić warzywa na zimę?

Przede wszystkim do mrożenia trzeba wybrać świeże, nieuszkodzone produkty. Najlepiej mrozić je od razu po przyniesieniu do domu, jedynie niektóre z warzyw można przechowywać najpierw w chłodnym miejscu, na przykład takie jak pietruszka, marchew czy seler.

Niektóre warzywa można mrozić w postaci surowej, a inne przed mrożeniem trzeba poddać procesowi blanszowania, czyli krótkiej obróbce termicznej. W tym celu należy warzywa dokładnie umyć i oczyścić, a jeśli to konieczne podzielić na małe kawałki, które wrzucamy do gotującej się wody. Po 1-2 minutach gotowania (w przypadku drobnych warzyw – wystarczy minuta) wyciągamy je za pomocą łyżki cedzakowej i przekładamy do miski wypełnionej lodem lub lodowatą wodą.

Blanszowania przed mrożeniem wymagają takie warzywa jak kalafior (który po zblanszowaniu można jeszcze skropić sokiem z cytryny), brokuły, fasolka szparagowa, groszek zielony, bób, brukselka. Blanszuje się także kapustę włoską, białą i czerwoną (w przypadku tej ostatniej do wody dodajemy octu).

Nie wymaga natomiast blanszowania marchewka, pietruszka, cebula, por czy cukinia. Dynię można wcześniej upiec lub zmiksować i dopiero zamrozić. Buraczki można przed mrożeniem upiec w skórce, zetrzeć na tarce i w takiej postaci włożyć do woreczków.

Mrożenie warzyw na zimę najlepiej zacząć od ich położenia (w zamrażalniku czy zamrażarce) na tacce, a gdy się zamrożą- przełożyć je do woreczków, oznaczonych datą mrożenia. Można je przechowywać przez pół roku.

Mrożenie warzyw jest przydatne szczególnie, gdy stosujemy dietę, na przykład odchudzającą, ponieważ wiele warzyw to produkty sprzyjające odchudzaniu.

Mrożone warzywa – co warto z nich przygotować?

Sposobów na wykorzystanie mrożonych warzyw jest bardzo dużo i jak to zrobimy, zależy od naszej fantazji i upodobań.

Samodzielnie przygotowane mrożone warzywa można wykorzystać jako składniki różnych potraw, na przykład do przygotowania pożywnej zupy. Mrożony kalafior, fasolka szparagowa czy buraczki po odgrzaniu mogą służyć jako dodatek do dań mięsnych. 

Danie z mrożonymi warzywami można przygotować w woku. W tym celu podgrzewamy olej, dodajemy posiekany czosnek oraz warzywa, które lubimy. Może to być kalafior, zielony groszek, fasolka szparagowa, grzyby, mini kukurydza z kolbach lub inne. Do warzyw można dodać bulion, przyprawić całość sosem, na przykład sojowym i ulubionymi przyprawami, takimi jak gałka muszkatołowa. Takie danie dobrze smakuje z ryżem.

Gdy korzystamy z gotowych mrożonek, które dostępne są w sklepach do wyboru mamy zarówno pojedyncze mrożone warzywa, jak i mieszanki. Jeżeli jest to tzw. mieszanka chińska, podsmażamy ją na patelni i możemy podawać z ryżem, kaszą kuskus lub makaronem sojowym. 

Jeżeli do mrożonych warzyw, w których składzie jest papryka, pomidor i cebula, dodamy koncentrat pomidorowy, otrzymamy smakowite warzywne leczo. Po dodaniu pokrojonej kiełbasy uzyskamy mięsną wersję tej potrawy. 

Źródła: 
Galińska E., Knap J.P., Stroczyńska-Sikorska M., Listerioza – mało znana, niebezpieczna choroba zakaźna, Medycyna Ogólna, 2010, 16 (XLV), 4, 516-528
Pukszta T., Zmiany wartości odżywczej zamrożonych warzyw w czasie przechowywania (praca badawcza), Chłodnictwo, organ Naczelnej Organizacji Technicznej, 2009, R. 44, nr 11,  44-46
Zalewska-Korona M., Jabłońska-Ryś E., Radzki W., et. all, Ocena przydatności wybranych odmian papryki do mrożenia, W: Technologiczne kształtowanie jakości żywności, red. Wójciak K.M., Dolatowski Z.J., Wydawnictwo Naukowe PTTŻ, Kraków 2015, 333-342
Jak mrozić warzywa na zimowe zupy, Winiary.pl