Jakie są objawy choroby niedokrwiennej serca i jak ją leczyć, wyjaśnia kardiolog enel-med dr hab. n. med. Marek Postuła, specjalista enel-sport.

Czym jest choroba niedokrwienna serca?

Jest to najczęściej choroba związana z obecnością blaszek  miażdżycowych w naczyniach wieńcowych. Najczęściej występuje u osób, które mają nieprawidłowo kontrolowane czynniki ryzyka rozwoju choroby wieńcowej. Jesteśmy je w stanie łatwo określić na podstawie wywiadu lekarskiego i na podstawie badań dodatkowych. Do czynników ryzyka najczęściej spotykanych w populacji zaliczamy nadciśnienie tętnicze, podwyższone stężenie cholesterolu, nadwagę, czy też palenie papierosów. 

Czynniki ryzyka

Te czynniki możemy podzielić na modyfikowalne i niemodyfikowalne. Czym różnią się czynniki modyfikowalne od niemodyfikowalnych?

Do tej pierwszej grupy zaliczamy czynniki, na które mamy wpływ i jesteśmy w stanie kontrolować za pomocą farmakoterapii lub zdrowego stylu życia jak nadciśnienie tętnicze krwi, zaburzenia lipidowe, otyłość czy palenie papierosów. Do drugiej grupy zaliczamy wiek i płeć. U każdego pacjenta na podstawie skali ryzyka sercowo-naczyniowego SCORE, lekarz kardiolog jest w stanie określić ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych w perspektywie 10 lat. Analizując podstawowe parametry takie jak skurczowe ciśnienie tętnicze krwi, palenie papierosów, wiek, płeć czy stężenie cholesterolu. Gdybyśmy mieli określić procentowo, co najbardziej zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca będącego wynikiem choroby wieńcowej i obecnością zmian miażdżycowych w tętnicach wieńcowych to jest nim palenie papierosów. Jest to najważniejszy, a zarazem najłatwiej modyfikowalny czynnik ryzyka. Jeśli rzucimy palenie papierosów to nasze serce odniesie najwięcej korzyści w perspektywie długoterminowej, a zatem nasze ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych obniży się w największym stopniu.

Jakie są objawy tej choroby?

Na początku ta choroba może być zupełnie bezobjawowa. Stąd wynika problem diagnostyczno-terapeutyczny, bo pacjent może nie odczuwać zupełnie żadnych dolegliwości. Oczywiście, jeśli choroba jest już bardzo rozwinięta, czyli zmiany miażdżycowe znajdują się w naczyniach wieńcowych, które odpowiadają za dostarczanie krwi, tlenu i substancji odżywczych do mięśnia sercowego to mogą wystąpić objawy typowe dla niedokrwienia mięśnia serca takie jak ucisk, ból lub pieczenie w klatce piersiowej. Objawem może być również zwykłe upośledzenie tolerancji wysiłku. Pokonanie dystansu, który wcześniej nie sprawiał pacjentowi problemu, jak spacer do pobliskiego sklepu może zacząć sprawiać trudności. 

Jak długo trwa rozwój choroby?

Rozwój tej choroby trwa najczęściej latami, więc to nie jest tak, że chory z dnia na dzień ma gorszą wydolność. Na przestrzeni lat u chorego pacjenta pokonanie tej samej trasy może być bardziej wymagające, bo pacjent zaczyna odczuwać ograniczenia wydolności wysiłkowej. Może być nim duszność lub gniecenie, pieczenie w klatce piersiowej. Te objawy zaczynają ustępować dopiero w momencie, gdy pacjent odpocznie chwilę podczas marszu i zmniejszy się zapotrzebowanie jego mięśnia sercowego na tlen. 

Na czym polega początkowe leczenie?

Najważniejsza jest odpowiednia diagnostyka. Po szczegółowym rozpoznaniu choroby, pacjent powinien przyjmować zestaw leków objawowych, które rozszerzały naczynia, a więc zwiększały dostarczanie krwi do mięśnia sercowego lub też zmniejszały zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen. Możemy to porównać do silnika samochodowego - żeby mniej palił to nie powinniśmy używać zbyt wysokich obrotów. Tak samo jest z naszym sercem. Pacjent zatem powinien brać leki, które zwiększają dopływ "paliwa" lub te, które spowalniają pracę mięśnia sercowego. Oczywiście u pacjenta, który ma już zdiagnozowaną chorobę wieńcową obligatoryjnie musimy kontrolować czynniki ryzyka tej choroby. Trzeba przyjmować też leki na cholesterol, które z jednej strony obniżają jego poziom, ale z drugiej powodują, że ta blaszka miażdżycowa, która już jest w tętnicach wieńcowych, zmienia się w blaszkę stabilną. Te leki znacznie zmniejszają ryzyko, że ta blaszka np. pęknie i spowoduje zawał mięśnia sercowego.