Choroby wątroby

Wśród najczęstszych chorób wątroby obligujących do zmiany nawyków żywieniowych wymienić można: zapalenie wątroby, marskość wątroby, stłuszczenie wątroby, toksyczne uszkodzenie wątroby oraz chorobę nowotworową. Odpowiednio dobrana dieta ma za zadanie dostarczyć wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Wpływa także na utrzymanie stanu wydolności i wspomaga regenerację wątroby.

Dieta w przewlekłych chorobach wątroby bez zaburzeń neurologicznych

Wraz z chorobą wątroby występować może u ciebie: brak łaknienia, uczucie pełności, wzdęcia oraz pragnienie. Dlatego ważne jest, aby twoja dieta była smaczna oraz urozmaicona. Przy prawidłowej masie ciała powinieneś dostarczać sobie z codziennym jadłospisem ilość energii zgodną z normą fizjologiczną. Niedożywienie wymaga zwiększenia podaży energii. Spożywaj od 5 do 7 posiłków dziennie, najlepiej o temperaturze około 40 – 50oC.

Białko w diecie w chorobach wątroby

Składnikiem, który jest szczególnie ważny w diecie w chorobach wątroby są białka. Stymulują one proces regeneracji komórek wątroby. A ponadto zmniejszają nacieczenia tłuszczowe miąższu wątroby, sprzyjają uzupełnieniu niedoborów białek tkankowych oraz syntezie albumin osocza. Korzystny wpływ na przebieg choroby wykazuje ich spożycie w ilości 1 do 1,2 g na kilogram masy ciała. Chorzy niedożywieni powinni zwiększyć jego podaż do 1,5 g na kilogram masy ciała. Ponad połowę stanowić powinny białka pochodzenia zwierzęcego. Szczególnie z mleka i jego przetworów oraz ryb. Mniejszy udział w twoim menu powinny mieć  białka z mięsa czerwonego. Nadmierna ilość białka jest przeciwwskazana, ponieważ może prowadzić do zwiększenia stężenia amoniaku w krwi tętniczej.

Choroby wątroby a tłuszcze

W chorobach wątroby dobrze tolerowane są tłuszcze łatwo strawne. Możesz w swojej diecie ująć: masło, śmietankę, oleje czy tłuszcz pochodzący z mleka. W ilości zgodnej z normą żywienia, wynoszącą 30% dziennej podaży energii. Będą one dla ciebie źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach ( A, D, E i K). Oleje dodatkowo dostarczą cennych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dodawaj je przede wszystkim do potraw na zimno. Tłuszcz mleczny wskazany jest szczególnie ze względu na zawartość średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Unikaj natomiast takich tłuszczy zwierzęcych jak: smalec, słonina czy łój. U niektórych chorych nadmierna ilość tłuszczu w diecie może prowadzić do biegunek tłuszczowych. Warto, abyś ograniczył wtedy jego ilość. Ilość tłuszczu musisz zmniejszyć również, gdy występują u ciebie zaburzenia w wydzielaniu żółci. Przy takich jednostkach chorobowych jak: marskość żółciowa, zastój żółci, zaostrzone przewlekłe zapalenie wątroby. Wskazana ilość to od 30 do 50g na dobę. Tłuszczowe posiłki mogą wówczas prowadzić do pobolewania w nadbrzuszu, wzdęć, pustego odbijania, zaparć lub biegunek oraz odbarwienia stolca.

Choroby wątroby a węglowodany

Węglowodany w diecie przy chorobach wątroby  stanowią uzupełnienie dobowej podaży energii. Ogranicz cukry proste, obecne w takich produktach jak: cukier, miód, dżem, słodycze. Ich nadmierna ilość prowadzi do zwiększonej syntezy trójglicerydów i tym samym nasila stłuszczenie wątroby. Ze względu na skłonność do występowania wzdęć i biegunek unikaj również produktów bogatych w błonnik pokarmowy. Wyklucz: produkty gruboziarniste. Warzywa i owoce stosuj w postaci gotowanej, przecierów i soków. Jeśli występuje u ciebie dobra tolerancja do jadłospisu możesz włączyć drobno startą marchewkę oraz sałatę.

Produkty do wykluczenia z diety przy chorobach wątroby

Ze swojej diety wyeliminuj:

  • produkty wzdymające: warzywa kapustne, cebulowe, nasiona roślin strączkowych, szparagi, śliwki, gruszki, czereśnie),
  • ostre przyprawy,
  • używki: kakao, kawę naturalną, mocną czarną herbatę, alkohol.

Ogranicz również spożycie buraków, selera i brukwi.

Ciała lipotropowe w stłuszczeniu wątroby

Odkładaniu się tłuszczu w wątrobie zapobiegają ciała lipotropowe. Należą do nich: cholina, metionina, cysteina oraz witamina B12. Chorując na stłuszczenie wątroby uwzględnij w swojej diecie ich źródła: jaja ( gotowane na miękko), pomidory, ryby, nasiona lnu, pestki dyni, sezam, mięso drób, wołowina, mleko i jego przetwory.

Metody obróbki potraw

Przy diecie mającej na celu regenerację wątroby stosuj następującą obróbkę cieplną: gotowanie w wodzie, gotowanie na parze, duszenie bez tłuszczu oraz pieczenie w pergaminie. Unikaj smażenia, zwłaszcza w głębokim tłuszczu. Zupy oraz sosy przyrządzaj na wywarach warzywnych. Wyklucz także wszelkie produkty nieświeże oraz z dodatkiem konserwantów.

Żywienie w chorobach wątroby w okresie niewyrównania i niewydolności wątroby

W sytuacji, gdy dojdzie do niewyrównania lub niewydolności wątroby w miarę nasilania objawów maleć będzie tolerancja na białko oraz zwiększać będzie się stężenie amoniaku we krwi. Z tego względu zalecenia dietetyczne obejmują zastosowanie diety niskobiałkowej. Przewiduje ona 0,5g białka na kilogram masy ciała. Powinno być ono pełnowartościowe, a więc pochodzenia zwierzęcego. Z takich produktów jak: mleko, ser twarogowy czy jaja. Energię uzupełnia się zwiększoną ilością węglowodanów w postaci: pieczywa, mąki, makaronu niskobiałkowego. Podaż tłuszczu uzależniona będzie od indywidualnej tolerancji. Posiłki powinny być spożywane regularnie, 5 – 6 razy dziennie w małych objętościach na ciepło.