Gluten – wróg publiczny?

Jesteśmy bombardowani informacjami o negatywnym oddziaływaniu glutenu na nasze zdrowie i konieczności jego eliminacji. Czy gluten każdemu szkodzi tak samo? Jak jest naprawdę?

Dieta bezglutenowa to hit ostatnich miesięcy. Promują ją znane osoby, sportowcy i blogerzy piszący o żywieniu. Bombardowani jesteśmy informacjami o negatywnym oddziaływaniu glutenu na nasze zdrowie i konieczności jego eliminacji. Jak jest naprawdę?

W 2011 roku australijski gastroenterolog prof. Peter Gibson stwierdził, że podczas spożywania glutenu mogą występować dolegliwości żołądkowo-jelitowe nawet u jednej trzeciej ludzi, zwłaszcza w krajach wysokorozwiniętych. Ponieważ wydawało mu się to nieprawdopodobne przeprowadził dokładniejsze, medotologicznie prawidłowo zaplanowane badania kliniczne, w których nie wykazano związku między dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi a glutenem. Media nie zweryfikowały jednak wcześniejszych sensacyjnych doniesień a pogląd o szkodliwości glutenu pokutuje w społeczeństwie do dziś.

Dieta Novaka Djokovića

Moda na usunięcie z diety glutenu rozpoczęła się po wyznaniu znakomitego tenisisty Novaka Djokovicia, że formę i zwycięstwa zawdzięcza on wyeliminowaniu z jadłospisu produktów zawierających gluten. Sportowiec miewał wcześniej problemy z trawieniem i oddychaniem. Zdarzało mu się wymiotować w trakcie meczu, cierpiał także na omdlenia i spadki energii w ciągu dnia. Zmiany w diecie spowodowały bardzo wysoką formę, spadek masy ciała i poprawiły komfort życia. Wiele osób, wzorując się na nim i mając go za niekwestionowany autorytet, zaczęło również podążać tą drogą, licząc na podobne efekty.

Komu szkodzi gluten?

Spożywanie produktów zawierających gluten jest bardzo szkodliwe dla osób z celiakią, natomiast brak glutenu w diecie u osób zdrowych powoduje wiele niedoborów żywieniowych i ich konsekwencje.

Dieta bezglutenowa to dieta, której podstawą jest wykluczenie z jadłospisu glutenu, czyli białek obecnych w większości zbóż - najlepiej poznano rolę gliadyny pochodzącej z pszenicy ale znajdują się one również w życie, owsie i jęczmieniu. Glutenowi, a w szczególności pszenicy, zarzuca się genetyczne modyfikacje i masowe stosowanie chemicznych środków ochrony roślin. Może to powodować wzdęcia, biegunki, ospałość, a nawet ból głowy. Sam gluten nie ma specjalnych wartości odżywczych, ale nadaje sprężystości i miękkości oraz jest nośnikiem smaku. Dlatego aby nadać smaku produktom „gluten free” dodawane są w większych ilościach sól, cukier i tłuszcz.

Co możesz stracić?

Produkty zbożowe to cenne źródło błonnika i witamin z grupy B w tym kwasu foliowego, żelaza, wapnia, cynku i selenu, dlatego niepotrzebna eliminacja glutenu może prowadzić do ich niedoborów. Należy wybierać rozsądnie, a nie wykluczać. Warto jeść na przykład pieczywo z mąki żytniej z bogactwem ziaren czy makron z pełnoziarnistej mąki. Za dobry produkt często trzeba zapłacić więcej, ale zwiększamy dzięki temu szanse, że nie będzie on zawierał połowy tablicy Mendelejewa.

To właśnie obciążanie spożywanych produktów szkodliwymi substancjami bywa częstą przyczyną problemów zdrowotnych. Jeśli nie musimy przechodzić na trudną i kosztowną dietę bezglutenową, nie róbmy tego. Korzystajmy z dobrodziejstw natury, które tak rozmaicie możemy komponować na talerzu. Sposobem na zdrowy styl życia lub pozbycie się kilku spędzających sen z powiek kilogramów jest wykluczenie z diety ciast, ciasteczek czy słonych przekąsek. Za to śmiało na śniadanie zjedzmy kanapkę z chleba pełnoziarnistego, a na obiad brązowy makaron z sosem ze świeżych pomidorów i świeżej bazylii. Pamiętaj, że gluten nie musi być akurat Twoim wrogiem.

Czy dieta bezglutenowa odchudza?

Skąd przekonanie, że dieta bezglutenowa odchudza i płynąca z niego tak duża jej popularność? Potrawy zawierające mąkę czyli gluten czyli pieczywo, pierogi, makarony czy ciasta, ciastka i ciasteczka zawierają w sobie również cukier i tłuszcze – które tuczą. Eliminując z diety gluten odstawiamy również zawarte w pokarmach tłuszcze i cukier a w zamian jemy więcej warzyw i owoców. Dlatego chudniemy.