Zaparcia to jedne z najczęstszych dolegliwości  gastrologicznych wieku dziecięcego. Problem dotyczy również Twojego dziecka? Dowiedz się co może być przyczyną i jak leczyć zaparcia.

Objawy zaparć u dzieci

Objawami towarzyszącymi zaparciom są często: bóle brzucha, brak apetytu, wzdęcia, ból podczas defekacji, uczucie niepełnego wypróżniania oraz popuszczanie stolca. Dodatkowo twardy stolec powodując pęknięcia śluzówki może być przyczyną pojawienia się krwi. Długotrwałe zaparcia mogą prowadzić do endotoksemii, wynikającej z wchłaniania substancji toksycznych z zalegających mas kałowych. W efekcie może ona dawać uczucie przewlekłego zmęczenia, osłabienia i bóle głowy.

Przyczyny zaparć u dzieci

Od 90 do 95% przypadków zaparć to zaparcia o charakterze czynnościowym. Ich mechanizm wynika z unikania przez dziecko defekacji, zazwyczaj z powodu pośpiechu, niechęci do przerwania zabawy, złych warunków higienicznych czy ze strachu po wcześniejszej bolesnej defekacji. Inne przyczyny zaparć o podłożu nieorganicznym to: dieta uboga w błonnik pokarmowy, odwodnienie, niedożywienie, zbyt wczesne wprowadzenie do diety mleka krowiego oraz pokarmów uzupełniających, siedzący tryb życia, zaburzenia psychiczne ( jadłowstręt psychiczny, depresja) i leki ( sympatykomimetyki, leki antycholinergiczne, opoidy, leki psychotropowe, fenobarbital, preparaty żelaza, przedawkowanie witaminy D). Druga grupa przyczyn to przyczyny organiczne, do których zalicza się: zaburzenia metaboliczne ( niedoczynność tarczycy, nadnerczy, przysadki, hiperkalcemia, hipokaliemia, celiakia, mukowiscydoza, cukrzyca, porfiria), choroby nerwowo – mięśniowe ( urazy i wady rdzenia kręgowego, mózgowe porażenie dziecięce stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona, miopatie i neuropatie trzewne) i zaburzenia anatomiczne ( zarośnięcie odbytu, zwężenie odbytu lub odbytnicy, szczelina odbytu, uchyłek odbytnicy, guzy jelita cienkiego, choroba Leśniowskiego – Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, gruźlica, zrosty pooperacyjne).

Diagnostyka zaparć

Diagnostyka zaparć dokonywana jest na podstawie dokładnego wywiadu i badania fizykalnego. Dodatkowo wykonywane mogą być badania: laboratoryjne ( sód, potas, wapń, magnez, witamina D, kreatynina, glikemia, TSH), kontrastowe jelita grubego, rektospopii lub kolonoskopii, test Hintona, manometria odbytu i elektromiografia mięśni dna miednicy.

Leczenie zaparć u dzieci

W przypadku zaparć będących następstwem choroby leczenie powinno obejmować leczenie choroby podstawowej. U dzieci zdecydowanie większość zaparć ma charakter nawykowy. Terapia wówczas jest długotrwała i kompleksowa. Leczenie obejmuje metody niefarmakologiczne i farmakologiczne. Postępowanie niefarmakologiczne polega na: zastosowaniu odpowiedniej diety oraz regularnej aktywności fizycznej, ćwiczeniach nawyku defekacji, zapewnieniu opieki psychologicznej i terapii behawioralnej.

Dieta w zaparciach u dzieci

Odpowiednia dieta w przypadku zaparć jest niezbędna, aby u Twojego dziecka utrzymać regularny rytm wypróżnień. Powinna charakteryzować się odpowiednią podażą płynów oraz opierać się produktach bogatych w błonnik pokarmowy. Zalecane spożycie błonnika u dzieci 0,5g na kilogram masy ciała, nie więcej niż 35g na dobę. Przykładowo 100g płatków owsianych dostarcza 6,9g,  3 kromki chleba żytniego razowego 5,9g, a jedno jabłko 2,8g błonnika pokarmowego.  Błonnik zwiększa objętość stolca i pobudza motorykę jelit. Jego frakcja rozpuszczalna w wodzie dodatkowo stymuluje rozwój prawidłowej mikroflory jelitowej. Dlatego dbaj, aby w codziennym jadłospisie nie brakowało warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych. Pomocne mogą być suszone owoce: śliwki i morele oraz jogurty najlepiej naturalne z dodatkiem owoców, kefiry, maślanki. Zalecana ilość płynów zależy od wieku Twojego dziecka. Odpowiednio do 1 roku życia jest to 800 – 1000ml, w wieku  od 1 do 3 roku życia 1250ml, od 4 do 6  roku życia 1650ml, a od 7 do 9 roku życia 1750ml. Unikaj podawania produktów działających zapierająco: czekolady, kakao, czarnej herbaty, słodyczy, bananów i kleików.

Jeśli zaobserwujesz u swojego dziecka zaparcia rozpocznij od modyfikacji jego jadłospisu. Zapewnij odpowiednią ilość wody. W przypadku braku efektu skorzystaj z porady lekarza.