Zaparcia znacząco obniżają jakość życia. Dotyczą od 2 do blisko 30% osób. Jednym ze skutecznych sposobów zarówno profilaktyki, jak i leczenia jest odpowiednia dieta. Poznaj jej zasady.

Kiedy mówimy o zaparciach?

Według definicji przyjętej przez międzynarodową grupę ekspertów zaparcia stwierdza się, gdy stolce oddawane są rzadziej niż trzy razy w tygodniu. Dodatkowo problemom z wypróżnianiem towarzyszą takie dolegliwości jak: przedłużone parcie na stolec, uczucie niepełnego wypróżniania, oddawanie twardego bądź małego stolca czy trudności z wydalaniem nawet miękkiego stolca. 

Czynniki ryzyka zaparć

Problem zaparć zdecydowanie częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Nasila się również z wiekiem, szczególnie po 70 roku życia. Jest to wynikiem: częstszych zaburzeń motoryki jelit oraz chorób struktur dnia miednicy. Zaparcia nierzadko towarzyszą również kobietom w ciąży. Pojawienie się zaparć wiązać może się z: osłabieniem motoryki przewodu pokarmowego w skutek zmian hormonalnych, stosowania leków lub zmian anatomicznych. Istotnymi czynnikami zaparć są także nawyki żywieniowe. Wśród tych predysponujących do zaparć wymienić można: spożywanie wysoko przetworzonej żywności ubogiej w błonnik pokarmowy, nieregularne spożywanie posiłków oraz przyjmowanie małej ilości płynów. Nie bez znaczenia jest również mała aktywność fizyczna, przebyte operacje dolnego odcinka przewodu pokarmowego i nadmierna masa ciała.

Rodzaje zaparć

Można wyróżnić trzy postacie zaparć nawykowych: hipokinetyczną, dyskinetyczną oraz mieszaną. Pierwsza spowodowana jest zwolnieniem perystaltyki jelit. Stolec jest zbity i twardy oddawany w postaci suchych wałków. W jej przypadku stosuje się dietę bogatoresztkową. W postaci dyskinetycznej (kurczowej) jelito zaciska się wokół mas kałowych, co prowadzić może do stanów zapalnych. Stolec oddawany jest w postaci małych grudek lub cienkiego ołówka. Wówczas wskazana jest dieta łatwostrawna.

Lek na zaparcia - dieta bogatoresztkowa

Pod pojęciem diety bogatoresztkowej kryje się dieta bogata w błonnik pokarmowy. Błonnik po pierwsze zwiększa masę stolca,  po drugie przyspiesza perystaltykę oraz pasaż jelit. Wynika to z jego właściwości pochłaniania wody i pęcznienia w jelicie. Zalecane ilości błonnika to 40 – 50g na dobę, jednak jego ilość zwiększaj stopniowo. Nie zapomnij również o odpowiedniej ilości płynów ponieważ woda jest czynnikiem niezbędnym do wyzwolenia funkcji błonnika. Regulacji wypróżnień możesz się spodziewać po kilku tygodniach stosowania diety.

Produkty zbożowe na zaparcia

Najbardziej skuteczne w zwalczaniu zaparć są gruboziarniste produkty zbożowe takie jak: otręby pszenne, kasza gryczana, kasza jęczmienna, pieczywo razowe czy graham. Dołącz do nich suszone owoce: śliwki, rodzynki, figi. Wśród warzyw szczególnie pomocne będą buraki i papryka. Swoje codzienne menu urozmaicaj również o inne warzywa i owoce. Korzystnie na perystaltykę twoich jelit wpłyną również: miód, jogurty, śmietanka, kompot z suszonych śliwek, soki, masło, oliwa z oliwek, oleje, surówki, siemię lniane, buliony, rosoły oraz potrawy ostro przyprawione.

Produkty zmniejszające perystaltykę jelit

W swojej diecie ogranicz produkty zmniejszające perystaltykę jelit: kluski, białe pieczywo, biały ryż, kaszę manną, mąkę ziemniaczaną, ciastka z kremem i banany. Wyklucz mocna herbatę, suszone czarne jagody, wytrawne czerwone wino, suche pożywienie oraz produkty wzdymające: groch, fasolę, bób, warzywa kapustne. Potrawy możesz przygotowywać różnymi metodami, unikaj jedynie dań smażonych w głębokim tłuszczu.

Dieta w zaparciach kurczowych (dyskinetycznych)

W przypadku, gdy dochodzi do stanu zapalnego jelit powinieneś wprowadzić dietę łatwo strawną. Ogranicz produkty działające drażniąco na przewód pokarmowy. Potrawy nie powinny być zbyt zimne, ani za gorące. Wyklucz ostre przyprawy. Ogranicz ilość błonnika pokarmowego. Dostarczaj go z gotowanymi oraz rozdrobnionymi warzywami i owocami. Korzystne działanie wykażą produkty wzmagające procesy fermentacyjne w jelitach. Dlatego ujmij w swoim jadłospisie: cukier buraczany, cukier mleczny, wodę z miodem o temperaturze pokojowej, soki owocowe i warzywne, zsiadłe mleko, kefiry i jogurty. Nie zapomnij również o wodzie mineralnej. Włącz do diety suszone śliwki oraz takie tłuszcze jak: masło, olej i oliwa. Ogranicz ilość białka pochodzącego z mięsa, zamień je częściowo na białko z przetworów mlecznych i białko roślinne. Wyklucz: grube kasze i pieczywo razowe, warzywa oraz owoce o działaniu wzdymającym: nasiona roślin strączkowych, warzywa kapustne, cebulowe, ogórki, czereśnie, niedojrzałe owoce ze skórką, sery dojrzewające i potrawy smażone.

Jeśli Twoja dietetyczna walka z zaparciami nie okaże się wystarczająco skuteczna, skorzystaj z pomocy dietetyka, choćby poprzez formułę e-wizyty.