Co to jest zespół Reitera?

Reaktywne zapalenie stawów czyli zepół Reitera jest asymetrycznym zapaleniem kilku stawów, w następstwie przebytego uprzednio zakażenia narządów moczowo - płciowych lub przewodu pokarmowego. O zespół chorobę pytamy ortopedę dr n. med. Bartosza Łukaszewskiego z Enel-med.

- Czym jest zespół Reitera?

- Zespół Reitera, czyli reaktywne zapalenie stawów,  jest asymetrycznym zapaleniem kilku stawów, w następstwie przebytego uprzednio zakażenia  narządów moczowo - płciowych lub przewodu pokarmowego. Główną rolę w rozwoju choroby odgrywa pobudzenie układu odpornościowego przez pierwotną infekcję oraz jego nieprawidłowa reakcja na obecność antygenów bakterii, czego efektem jest pojawienie się wtórnych objawów w obrębie: gałki ocznej, dróg moczowo - płciowych  i stawów.

Najczęstszymi czynnikami powodującymi rozwój choroby są: pałeczki jelitowe z rodziny Enterobacteriaceae (Salmonella, Yersinia, Shigella) i chlamydie (gł. Chlamydia trachomatis), rzadziej:  Neisseria gonorrhroeae, Clostridium difficile czy Mycoplasma.

- Kto jest najbardziej narażony?

Występuje stosunkowo rzadko, dotyczy 4 na 100 osób, które przeszły zakażenie cewki moczowej bądź jelita. Zachorowania dotyczą najczęściej mężczyzn w przedziale wiekowym 20-40 roku życia czyli aktywnych seksualnie, jednak wystąpić mogą w każdym wieku. Zauważalny jest związek zachorowań z obecnością antygenu HLA B-27 (75% chorych jest HLA B-27 dodatnich) oraz mikro-urazami chrząstki stawowej.

- Jak rozpoznaje się objawy?

Objawy pojawiają się najczęściej w ciągu 3-4 tygodni od pierwotnej infekcji ( do 6 tygodni ). Dominującymi objawami ze strony narządu ruchu jest zapalenie jednego dużego stawu, głównie kończyny dolnej, najczęściej stawu kolanowego lub skokowego, objawiające się bólem i obrzękiem. Poza tym, występować może zapalenie palców stóp, które nadaje im tzw. kształt kiełbaskowaty.

W zakresie gałki ocznej występuje zapalenie spojówek bądź zapalenie błony naczyniowej gałki ocznej, które powoduje ból oka z zaczerwienieniem, nadmiernym łzawieniem i zaburzeniami widzenia.

Zmiany w  narządach moczowo - płciowych u mężczyzn polegają na wystąpieniu nadżerek, pęcherzyków lub plamek na żołędzi lub trzonie prącia (tzw. obrączkowate zapalenie żołędzi), wycieku z cewki moczowej oraz bolesnym oddawaniu moczu. U kobiet dochodzi do zapalenia szyjki macicy lub zapalenia pochwy, które najczęściej jest bezobjawowe.

- Jak wygląda leczenie?

Leczenie polega na eliminacji pierwotnego zakażenia cewki moczowej i jelit z zastosowaniem odpowiednio dobranego antybiotyku. Ponadto stosuje się leczenie łagodzące dolegliwości bólowe - w początkowym okresie są to głównie niesterydowe leki przeciwzapalne, a w wyjątkowo silnych bólach - glikokortykosteroidy. W przypadku ich nieskuteczności włącza się leki modyfikujące przebieg choroby takie jak: sulfasalazyna, metotreksat, azatiopryna; bądź leki biologiczne: infliksymab lub etanercept.  Istotną rolę w leczeniu odgrywa również rehabilitacja oraz fizykoterapia. Leczenie jest wysoce skuteczne, większość chorych udaje się całkowicie wyleczyć.